(Krijtformatie)l). In het begin van 1901 heeft G. Boehm de door Rumphius vermelde vindplaatsen zelf bezocht, en 

 was daardoor in staat gesteld diens opgaven in ieder opzicht te bevestigen. In de rivier Lagoi werden de Belemnieten, 

 zooals beschreven, opgespoord „alle met een keep of vooren aan d'eene zyde" (buikvorens). Evenzoo werden in de 

 bocht van Boeja en andere plaatsen op Mangoli de „steene Kogels' 7 gevonden, die werkelijk bleken mergelconcre- 

 menten te zijn, overtrokken met een glimmenden ijzerhoudenden korst, die in schieferklei en klei optreden, somtijds een 

 plaveisel op die lagen vormende, en veelal los langs het strand liggende. De genoemde concrementen bevatten Ammo- 

 nieten, behoorende tot de Ph y lloceratidae , Ly toceratidae, A spido ceratidae enz. 2) 

 5. SAPAROEA. 



In het voorafgaande heeft Rumphius herhaaldelijk van versteeningen afkomstig van de Amboinsche eilanden 

 in 't algemeen gesproken. Slechts op enkele plaatsen noemt hij de eilanden, behalve Amboina, afzonderlijk op. 



„Cten ites. *) .... Hier by behooren noch eenige andere versteende Schulpen, van gedaante als de Steenscheede 

 „en eenige andere gladde Chamae, doch grof, donker en aardachtig van substantie, dewelke men vind in zommige 

 „klippen op strand, boven water staande, en wel bezien zynde kan men niet anders oordeelen of zy zyn het vleesch 

 „van dezelve dieren, door het indringend slyk in steen verandert; want men ziet 'er hier en daar noch eenige 

 „overblyizeltjes van de schaal daar aan. Diergelyke hebben wy veele gevonden in 't jaar 1692. in de rotzen, waar op de 

 „Fortresse Duurstede op het Eiland Uliassar toenmaals gelegt wierde"*). Dergelijke steenkernen zijn niet te determineeren. 



6. BOEROE. 



„In 't jaar 1672. hebben myne Jongens op de Zuidzyde van Boero, omtrent den strand van Waysapima, daar 

 „men veele vuursteenen vind, in een rotze, dien ze klieven wilden tot gerief van hun vuurslag, in des zelfs midden en 



„holligheit gevonden eenen anderen witten steen naar de holligheit geschikt Hy was in de grootte en van gedaante 



„van een duiven-ei, vuilwit en donker Alen mag hem houden en noemen een soorte van En orchis" 5). Rumphius 



rekent deze versteening — en wel ten onrechte — tot de TecolithosS) of Joden steen en 7). K. Martin meent 

 daarentegen, dat het beschreven voorwerp voorstelt den steenkern van eene Ampulla 8 ). 



7. KELANG. 



Nadat verhaald is, dat de Belemnieten meestal op Taliabo door de zee aan land gespoeld worden en 

 hetzelfde op het eiland Kelang plaats heeft, en dat men op deze plaatsen „noch een anderen zeldzaamen Steen in de 

 „grootte van een schelling, beneden vlak, boven geschikt en gestreept als 't Hoorntje Umbilicus", vindt, voegt 

 Rumphius nog het volgende daar aan toe: „Ik heb 'er een gehad op Kelang gevonden, een kleine hand breed, scheef 

 „en gedraait als een Carina Nautili^) aan de eene zyde" ™). 



Men zoude volgens dit bericht kunnen vermoeden, dat er op Kelang soortgelijke lagen als op Mangoli en Taliabo 

 te verwachten zijn. Op de punten die door de Siboga-expeditie 11) en door R. D. M. Verbeek 12) voor dit doel bezocht 

 werden, leidde het onderzoek tot geen resultaat. Rumphius heeft ditmaal eene nauwkeurige aanwijzing van de vindplaats 

 achterwege gelaten, waartoe hij misschien zelve niet in staat was gesteld. 



8. CELEBES. 



„In 't jaar 1667. als d'Hr. Cornelis Speelman den oorlog op Makkassar voerde, heeft een Boetonder midden 

 „in een Keisteen op dat Land en in des zelfs midden gevonden een diergelyk eiformig steentje [n.1. als de En orchis 

 „van Boeroe], niet wit maar blauwachtig en het zelve aan den voornoemden Admiraal geschonken" 13). Uit die beschrijving- 

 laat zich nog minder opmaken, wat voor een steenkern daarmede bedoeld was. 



