„dingen, die uit aarde en klippen groeijen, op eenderlei manier daar aan gewortelt zyn, of immers haar byzondere 

 „Matrices hebben." „Zoo bevind men dat de substantie en gedaante van deze Bergschulpen t'eenemaal overeenkomt 



„met die men dagelyks uit zee haalt ; daarentegen zullen zy in zuuren Lemoensap kooken, hoewel veel slapper 



„dan de Zeeschulpen, 't welk geen steene gewas uit de bergen doet." „De keiachtige korst mag daar zoo vast 

 „aanhangen als hy wil, echter zy maakt met den Schulp geen continuüm corpus, maar men kan ze met hamers en 



„beitels daar van afslaan Dat ze door menschen aldaar zouden gebragt zyn, is nog ongerymder, want wat zoude 



„de menschen bewogen hebben, zulke zwaare beesten, ja monsters, van den strand op de hooge bergen te draagen, 

 „daar het gemeenlyk zoo scherp is, dat men qualyk staan kan, en daar 't niet waarschynlyk is, dat 'er ooit menschen 

 „gewoont hebben, en dat alleenlyk om 't vleesch daar uit te hebben, 't welk men met kleine moeite op den strand daar 



„uit neemen kan." 



En thans vervolgt Rumphius: „Dewyl ze dan in die bergen niet gegroeit, noch van menschen daar gebragt 

 „zyn, zoo kan men geen nader redenen bedenken, dan dat ze door een groote vloed daar moeten gevoert zyn, 't welk 

 „wy uit de Heilige Schriftuur weeten, dat maar eens geschiet is, namentlijk in de dagen Noë, wanneer alle de bergen 

 „onder water gestaan hebben, en wanneer deze, en andere Zeedieren door 't opzwellende water geholpen, daar na toe 



„gekropen zyn Men mogte vraagen, waarom al dat Zeegedierte zich niet weder na haar oude woonplaats de zee 



„begeven heeft, doe het water weder afliep? Daar op ik antwoorder Dat men het immers dagelyks gebeuren ziet, dat by 

 „afloopend water al het Zeegedierte weder na de diepte spoeit, daar vlakke en effene stranden zyn, maar, daar dezelve 

 „holle klippen en kuilen heeft, blyven t'elkens alderhande kleine vischjes, krabben, schulpen, etc. 1) die zich buiten 

 „twyffel na haar oude woonplaats zouden gepakt hebben, hadden ze t' verstand gehad, dat hun ondertusschen het water 

 „zoude ontloopen, terwyl zy in deze kuilen speelen: zoo is het ook gelooflyk, dat het meeste deel van deze Schulpen 

 „zich weder na de zee gepakt heeft, daar t' glad en slibberig is geweest, maar wat zouden die doen, die op ruige en 



„hakkelige plaatzen geraakt waaren, die hebben zich immers zoo gauw niet konnen redden, te meer alzoo t' vallen van 



„die vloed veel schielyker is toegegaan, als ons gewoonlyke ebbe, dewelke op 't meeste in 6 uuren 10 voeten valt, 



„behalven eenige weinige plaatzen in de weereld: Als men nu de hoogste bergen il/ 4 Duitsche myl of 5000 



„schreeden, dat is. 25000 voeten hoog stelt naar 't perpendicul, en de wateren van de vloed, in 125 dagen deze hoogte 



„gevallen zyn, zoo moeten ze ieder etmaal 



gedaalt zyn, da 



„5 maal rasser dan de gewoonlyke ebbe." 



Het is Rumphius niet ontgaan, dat nog een andere geval mogelijk ware geweest, en hij besluit aldus : „Iemant 

 „mogte vermoeden, dat, vermits deze Landen het aardbeeven zeer onderworpen zyn, behalven d'algemeene Zundvloed, 

 „met verloop van tyd noch andere geweldige omkeeringen van Landen door 't aardbeeven veroorzaakt, en daar door 

 „veele nieuwe bergen, dewelke 'er te voren niet waaren, opgeresen zyn, en dat met dezelve deze Schulpen om hoog 

 „gevoert zyn: Ik ontkenne geenzins de geschiedschriften, dewelke zoodaanige bergen in den weereld aanwyzen, maar 

 „men kan zulks van deze Landen niet zeggen, of men moeste met een voor vast stellen dat alle 

 „Eilanden en Bergen, daar deze Schulpen gevonden worden, met haaren geheelen omslag uit 

 „den Zee gerezen waaren 2), 't welk een ongerymd zeggen zoude zyn, want men vind ze binnen in 't land op zoodanige 

 „Bergen en op zoo groote Eilanden, die buyten twyffel van 't begin der Scheppinge geweest zyn". 3) 



Eerst in het begin der 19* eeuw (1801 en 1803) werden soortelijke onderzoekingen door F Péron met 

 denzelfden uitslag op Timor verricht. Deze merkt op, dat aldaar op de bergen tot op eene hoogte van 500 en zelfs 

 600 M. schalen van Tridacna en Hippopus gevonden worden, die niet van de recente te onderscheiden zijn 

 Péron komt daarbij tot het besluit, dat het niveau van de zee gedaald en niet het land opgeheven is. Zijne argumenten 

 komen in hoofdzaak daarop neder, dat op Timor geene vulkanen en vulkanische gesteenten gevonden worden die tot 

 eene rijzing hadden kunnen aanleiding geven*). Deze denkbeelden - die van Rumphius bleven ook in het vervolo- 

 geheel onbeke nd — vonden veel bestrijding, zoo door Quoy en Gaimardö), C. G. C. Reinwardtö), Saiomon Muller 7) 



;ebragt zyn, dan door 



: hooge gebergte 



