en C. G. EhrenbergI). Door latere onderzoekers werden zij, op weinige uitzonderingen na, geïgnoreerd. Men was 

 toen geheel en al onder den invloed van de heerschende denkbeelden en vooroordeelen, volgens welke niveauveranderingen 

 slechts door opheffing en dalingen van de vastelandsmassa's verklaard konden worden. ' In dien geest waren dan ook 

 de gevolgtrekkingen, die uit soortgelijke waarnemingen, zooals wij reeds bij Rümphius vinden, door F. Epp*), 

 C. A. Bensen3), p. Bleeker*), A. R. Wallage 5) en anderen 6), werden afgeleid. Met E. Suess, die trachtte aan te 

 toonen, dat in zeer vele gevallen moest gesproken worden van eene daling van het niveau der zee, in plaats van eene 

 opheffing van het vasteland, begint eene nieuwe periode?). Aangaande de Ambonsche eilanden blijken zijne beschouwingen 

 niet vruchtbaar geweest te zijn, zoodat latere onderzoekers de voorkeur aan de vroegere ideeën bleken te geven»). 

 Het geheele vraagstuk is zonder eenigen twijfel nog onbeslist, maar het voornaamste argument van RumphiüS,») dat 

 tegen eene opheffing pleit, is tot op heden niet wederlegd geworden. 



Een kort overzicht van het door Rümphius verrichte, moge tot besluit van ons onderzoek strekken. 



Wat ten eerste betreft de bijeengebrachte mineralogische gegevens, is er op afdoende wijze gebleken, dat wij 

 aan hem de eerste beschrijvingen van Indische delfstoffen te danken hebben. Zij zijn van eene nauwkeurigheid, die 

 ons in staat stelt de verschillende soorten met de heden bekende te identificeeren. RuMPHIUS heeft in dit opzicht geen 

 enkelen voorlooper gehad, want hetgeen vóór hem gedaan werd, beperkt zich tot eenige weinige berichten aangaande 

 de vindplaatsen van sommige, vooral nuttige, mineralen. Hetgeen na hem, in de voor Ned.-InöÜ€ steriele iS- eeuw, 

 gedaan werd, is niet eens noemenswaardig. Tegen het einde daarvan zagen twee lijsten het licht, waarvan de eerste eene 

 hoogst gebrekkige opsomming van namen in 't Maleisen, Hollandsen en Latijn bevat 10); de andere, getiteld : „Indische (!) 

 „Mineralen volgens het Alphabeth. By my verzameld", wordt reeds door de eerste regels voldoende gekarakteriseerd: 

 „Ape-Steen; Ametisten Ceylonsche; Agaat, Kaapsche; Barn-Steen uit Pruissen; Cristallen, Borneosche" H) enz. 



Eerst in den loop, en vooral sedert het midden, van de ia e eeuw werd een grooter aantal mineralen bekend 

 gemaakt. Maar terwijl de „Rariteitkamer" reeds de kiem bevat voor eene topographische mineralogie van den 

 Indiscken Archipel, is het tot heden bij die kiem gebleven, want een, zelfs aan bescheiden wenschen beantwoordend, 

 overzicht van de vindplaatsen, ontbreekt nog ten eenenmale 12 ). 



Wat de physische eigenschappen der mineralen betreft, Rümphius slaagde er in aan te toonen, dat bij 

 Diamant, Sapphier en Robijn langs mechanischen weg phosphorescentie kan worden opgewekt. 



Aangaande de versteeningen is Rümphius de eerste geweest, die hare aanwezigheid in den Indiscken. Archipel 

 heeft geconstateerd. Hij heeft, voor zoover de Lamellibranchiata en Koralen betreft, op de meest duidelijke 

 wijze aangetoond, dat deze voorwerpen overblijfselen van organismen waren, terwijl er in Europa nog tal van 

 onderzoekers dien oorsprong ontkenden. Wat de Belem nieten betreft, verklaart hij uitdrukkelijk geen verklaring 

 aangaande hunne afkomst te kunnen geven. De Ammonieten vergelijkt hij daarentegen reeds met Argon auta. 

 Van de fossiele Echiniden wordt gezegd, dat die algemeen voor „Dondersteenen" gehouden worden. 



Deze aanwijzingen van de verschillende vindplaatsen zijn nu gebleken van groot belang geweest te zijn, omdat 

 zij in de laatste jaren er toe hebben geleid de Krijt- en de Jura-formatie op de Soela-eilanden te ontdekken. 



De vulkanen hebben de aandacht van Rümphius in minder mate tot zich getrokken, zeker slechts omdat op 

 de Amboinsche eilanden dergelijke bergen geheel ontbreken, en zich voor hem de gelegenheid tot eig 



