i vollediger geweest 



:, dan zij nu noodzakelijke 



ius-Gedenkboek nii 



et mogen ontbreken. Zij 



misbaar vereis 



chte. Zoodra het plan c 



EERSTE PROEVE VAN EEN RUMPHIUS-BIBLIOGRAPHIE 



G. P. ROUFEAKR 



VOORWOORD. 



hier gegeven Bibliographie wil niets meer zijn 

 ste proeve. Ook al ware zi 

 blijven, toch had ze in het RuMPinus-Gedenkboek niet mogen ontbreken. Zij is, als 

 register op een omvangrijk werk, 



van dit Gedenkboek vasten vorm had aangenomen, begreep men dat eene Bibliographie daarvan 

 de afsluiting moest vormen. 



Noch de tijd, noch de plaatsruimte, noch vooral ook de capaciteiten, waren echter ter beschikking der twee 

 tegenwoordige bewerkers, om dit zóó te doen, dat afdoend werk kon worden geleverd. Men zou moeten zijn allereerst 

 botanicus, dan zoöloog en conchylioloog, een mineraloog almede, voorts bibliograaf van professie, en daarnaast man 

 van historisch en litterair gevoel, om zich bevoegd tot samenstelling te mogen rekenen; verder een jaar vrije tijd 

 en een ruime beurs, om buitenslands naar zeldzame boeken te speuren, zouden niet minder noodzakelijk zijn ; en eindelijk 

 de beschikking over een aantal vellen druks, zonder te vragen hoevele. 



In afwachting van die model-Bibliographie van dien model-Bibliograaf, meenden wij Rumhiius ook op onze 

 wijze te kunnen eeren door te geven wat wij hadden. Zoolang nog niets in deze richting geleverd is, heeft ook elke 

 eerste, maar ernstige poging, hare verdienste. En die ernst heeft bij ons voorgezeten. Vele mogen de boeken zijn 

 die vergeten werden — vooral botanici zullen er dadelijk met den vinger kunnen aanwijzen — , diegene welke wij in 

 handen kregen werden doorgegaan en bewerkt met vol bewustzijn van eerbied voor den man, wien deze arbeid 

 gold: Rümphiüs. 



De chronologische volgorde was daarbij de aangewezene. Zij vertelt hoe, sinds het laatst der i; e eeuw, deze 

 „Germanus origine, totus Belga fide et calamo" een man van gezag en aanzien is gebleven tot op heden, een vinder 

 van Indische wonderen der natuur, die ook nu nog hun wondervols behielden, een „curieus" man in de taal van zijn 

 tijd, dat is een dorstend weetgierige, een man van innige wetens-graagte om der wetenschaps wille. Zij geeft als het 

 ware eene graphische voorstelling van den eerbied, dien men dezen Germano-Bataaf is blijven toedragen meer dan 

 twee eeuwen lang. Vele geleerden en hooggeleerden, tijdgenooten of epigonen van Rumphius, rusten zacht in het 

 graf van hun eigen boeken, zij, die slechts nuttige, zelfs onmisbare, schakels waren in de ontwikkeling hunner tijden; 

 maar Ru.\ii<Hius-zelve blijft nog tot op dezen dag de frischheid en bekoring behouden der bloemen en kruiden die hij 

 zoozeer lief had, frisch in zijn natuurlijk-vloeiende taal, bekorend door zijn kinderlijken geest, eerbiedwekkend in zijn 

 ondoofbaar vuur, tegen alle beproeving bestand, en daarbij: grootontdekker der Moluksche flora; hij, de blinde. 



De indeeling onzer Bibliographie was ook vanzelve aangegeven. Eerst komen de Manuscripten van 

 Rumphius, slechts even aangewezen, omdat nader onderzoek van deze niet op ónzen weg lag; dan de Gedrukte 



.65- 



