\\ erken van Rumphius, waarmee de eigenlijke Bibliographie een aanvang- neemt; daarna de Biographiën van 

 Rumphius, een vermakelijke rubriek, vol fouten, naschrijverij, gemakzucht, en diergelijke min-fraaie kwaliteiten, doch 

 waarbij aan Henschel en Leüpe de eere toekomt, dat zij in staat stelden het Leven van Rumphius weder op te bouwen ; 

 en eindelijk de Diversen over Rumphius, vogels van diverse pluimage, soms hoogst interessant, soms prullig, 

 allervaakst tusschenbeide. Als eene soort Appendix volgt dan nog een overzicht van de „Portretten van Rumphius". 



De in 't Nederlandsen geschreven boeken werden behandeld door den tweeden bewerker; de andere vielen 

 den eersten bewerker toe, die ook „Leupe", „Hukt", het „Register" en de „Portretten van Rumphius" gaf. 



Allereerst werden de te 'sGravenhage aanwezige boeken geraadpleegd, vóór alles die van de Konink- 

 lijke Bibliotheek — aangeduid met „Kon. Bibl." — , dan die van onze eigen Koloniale Bibliotheek — 

 aangeduid met „Kol. Bibl." — ; daarnaast werd de rijke Un i versitei ts-Bibliotheek te Leiden, en de in 

 sommige opzichten unieke Bibliotheek Teyler te Haarlem te hulp geroepen. Voor sommige werken moest 

 bijstand worden gevraagd aan buitenlandsche bibliotheken, welke gulhartig verleend werd; wij noemen b. v. de 

 1 K. Leop. Car. D. Ak. d. Naturforscher te Halle; de Kon. Univ. Bibl. te Göttino-en en de 



K. Hof- und Staats-Bibliothek te München; de Kon £ 

 K. Vetenskaps Akadc 



Ups 





maken, hebben wij bij de niet zoo heel gewone boekwerken steeds toegevoegd, welk exemplaar wij gebruikten, en 

 waar die dus altijd terug te vinden zijn. 



Helaas, sommige boeken bleven ontbreken, ondanks moeite in het buitenland aangewend. Wij noemen b v 

 Pi tivfk. En het raadsel van het Nederlandsche Register op het Kruidboek van Rumphius, te Leiden aanwezig bleef 

 ten deele onopgelost. Die enkele werken, welke wij aldus slechts naar den naam konden kennen, en toch van 

 gewicht waren voor dezen arbeid, werden daarom ttisschen accolades even herdacht. 



Waar het Kruidboek van Rumphius aangehaald moest worden, deden wij dat, zooals Hasskarl het heeft gedaan 

 in zijn „Neuer Schlüssel" ; dus I— VII zijn de 6 folianten der uitgave van 1741—50, plus het Auctuarium van i 7 cr 

 als r deel. /:)5 



Veel dank zijn wij verschuldigd aan de altijd zoo bereidwillige en kundige voorlichting van den heer A J de Mare 

 1- assistent ter Koninklijke Bibliotheek; en aan Prof. Dr. A. Wichmann, die levendig belang stelde in onzen arbeid. 



Ten slotte nog dit: het schijnbaar dorre veld van Bibliographie is voor ons geweest eene zoete gaarde Het 

 duiken in oude boeken brengt mede zijn eigen, wonderlijke bekoring. En, met variatie op een bekend zeggen van 

 Montaigne, durven wij beweren: dit werk is er een van stil genoegen, o lezer! 



Den Haac 



1002. 



I Manuscripten van Rumphius. 



AMBOINSCH KRUIDBOEK, OF GEDEELTEN DAARVAN. 

 Appendis 

 SST ivoor 



Univ. Bibl. te Leiden. Het geheele origineele handschrift met uitzondering van ] 



boeken zijn, daar de tekst met de ..Waterland" verloren ging, natuurlijk in afschrift). 



De volledige copie Camphuy 





■ 



tt. u \£ d ' Ui f tre . kseIs uit de eerste IX boeken, en 1 bd. Register. Samen k folio-bdn 



Ltm:ht " P 1 leOO Tekst van het tweede Appendix met een t 



oorspronkelijke teekeningen, en abusievelijk als \uctuarium 



c a ui r,-, , » , der bibliotn eek vermeld. In 2 folio-bdn.; tekst en platen afzonderlijk 



Stedelijke Bibl. Amsterdam. Eene copie (abusievelijk als origineel vermeld) van eenige wdnige h( 





;■■•■.,!',! -.•';■: 



2. REGISTERS OP HET KRUIDBOEK OF GEDEELTEN DAARVAN. 

 Rijks-Archief. Kon^ommier der Ses Eerste Ambonsche Cruydeboeken, door G. E. Rumphius, . . . den nakomelingen 



R^.J.fi^ndewelbin'septemberAo ,694 weggezonden werden" en tot de Ses Eerste Boeken ****"* ^^ » 



van 't Ambons Cruydeboeck syn behorende (dus het Reg' 

 Register der Capittelen van 't Sevende, Agte en Negend. 



Tweede Appendix) . 



of Jebreckelyk zyn. . . ' *~ ™ ^"^ U °™> * a ™Y*^ wat voor figuren compleet 



D. Kon. Bibl. te 's Gravenhage. Een klein octavo-handschriftjê, waarin Ónder ' 2 ' een Register ' der 'capita' ' ' h 't ' ' " " " " 

 p n~: r>-ui . T •, geheele Kruidboek, met uiu hiarinm ' Va " *: .. ., ^ T „ 



E. Univ. Bibl. te Leiden. Zie hierboven onder 1 B. Auctuannm Zie t opstel van Dr. J. P. Lotsv. 



