I. i lol I ■ ns. ie tik II. Titelprent, waan r "I \mst rdam. Cu Irukt 

 | III. Tilel met vignet IV. 5 fol. „Opdragt" aan „den I . . den Heere 



Uwe ÏM A HHts aan /f aSteel VlCt ° n - a ' '^ ' Se P tem ^« 1609." V. 6 fol ... », h gf \ „ de. eivei ik re'": . • 

 vV fi w' V onderdanige en verplichte dienur. I k .»., ,s H u . en In ks di n n . \,„ski hm Un 1 II r.,tmaand 1704". 



VI. 6 fol. „Voorreden des Drukkers aan den Lezer, Dien In die II ,en- f: met n t slot 1 II m." 



van SipmaS (zKeTna) 'vil'l' pW " ^ ,,Tafd ^ Hüoftdeelen, ' of inhoudsopgave der boeken, waarbij ook een opgaaf der bijdrage 

 ~>« ? ier .° P - l° lg !, f0h * var L den , tekst ' waar °P bovenaan een vignet, dan de korte titel van het boek en daarna de ..Inleiding", eigenlijk 

 een verkorte inhoudsopgave. De inleiding loopt tot halverwege fol. -\ waarna onmiddellijk vol-t: 

 rste Boek van de Amboinsche Rariteit-Kamer handelende van weeke Schaalvisschen." Dit boek heeft 44 ..Hooftdeelen" en 16 platen 

 ... . -XVI), en eindigt op fol. 54, blijkens het slot: ..Linde van 't eerste deel'", waaronder een vignet 

 Daarna volgt 1 fol. titel van het tweede boek, vervolgens één fol. blank, waarna met lol. ; 7 . voorafgaan door een vignet, begint: 

 „Het tweede Boek Van de Harde Schaalvisschen, Zynde de Eigentlyke Amboinsche Rariteit-Kamer.-' Dit boek telt »q Hooftdeelen M en «pi 

 (genummerd XVII— XLIX) en eindigt met fol. 166, blijkens het slot ..I inde van 't tweed, boel Doch ia in boek is / ,-vv,./eene : ' 

 „Beschryving en verdeeling der Amboinsche Hoornen en Schulpen, Door den Heer Sipman. Doctor in de Medio nen enz en/ " De/e beschrij- 

 ving (zonder platen) eindigt onderaan fol. 193. terwijl op de volgende fol. vermeld staat: De Hl Si 

 bewaarders van zeldzaame dingen, heeft deze beschryvinge en verdeelinge der Amboinsche Hoornei 



een medegenoot van den Hr. Rt ipmys tot \mboma. i , el u ,1 1 over-, or.den vn, onderen g< r vriend, den 



Liefhebberen, en nadei versl ml lezer Beschryvingei rhebb* Daaronder 1 



Hierna volgt 1 fol. titel van het derde boek, vervolgens eén fol l.lanl waarna met lol ,; ooralgeg 1 e vl.gnet.' bogint 



„Het derde boek. Van de Mineralien, desteenten, Kn andere zeldzaame /aaken". Dit boek heeft 87 Hooftdeelen - ' en 11 11 "enummerd I — I X) 

 en eindigt op fol. 340. 



Tusschen het 35e en 36e „Hooftdeel" op fol. 262-274 (met pi. LUI en 1. 1 V). beide handelende over Amber, bevindt zich een 

 „Beschryving Van het Stuk Graauwen Amber Dat de Kamer van Amsterdam uit Oost-Indien heeft gekregen weegende 182 

 ponden; nevens eene korte verhandeling van zynen oorsprong en kragten". De/e verhandeling, juister . brut" blijkens den aanhef 

 „Myn Heer", is niet van ki ipmrs, maar van een u om m s lan het slot stut Ik blvv, M n Ih 1 l I ,'] i e gte dienaar 



N.N." Aan wien het schrijven gericht is. blijkt evenwel" niet. 



Achter het derde boek geen aanduiding dat het geëindigd is, noch slot-vignet, zooals wèl bij de eerste 2 Boeken; dan op de 

 volgende fob: 

 „Blad-wyser der Voornaamste Saaken in dit Werk begrepen:..." in 41 ongepagtneerde fob; aan 't slot daarvan een opgave van „Drukfautcn", 



In de vermelding der „Drukfauten" is weer een drukfout ingeslopen. Er staat nl. : „Pag. 298 lees 206'. wat moet zijn- , Pa". 

 295 lees 296". 



Hoezeer de titel der Rariteitkamer er niet van rept, is dit werk niet uitgegeven zooals Rimimih s het manuscript aan zijn vriend 

 den Delftschen Burgemeester H. d'Acquet zond, door wiens goede zorgen het een ;-tal jaren later het lid-t /ag ld de mho"<Uopg-<vc 

 blijkt reeds dat (J. Ph.) Sipman (dezelfde die aan Rf\iriur- 'op Amboina langen 1"" " 

 verdeeling der Amboinsche Hoornen en Schulpen" aan het tweede boek toevoegd* 

 stuk „Graauwen Amber" door den heer N. N. werd ingelascht. 



Degene die zich echter het maakte en de waarde der Rariteitkamer aanmerkelijk deed verhoogen, was Simon 



Schijnvoet; wat Bukman voor het Kruidboek deed, verrichte S. in zekeren zin voor de Rariteitkamer : hij wist er aantrekkelijkheid aan 

 te geven, vooral door n , in aanmerkingen ste< !s te \,r naar personen, waarvan hij wist dat 1 eldzai Rai t< 1 n be iten. Bijna 



ieder hoofdstuk voorzag hij van aanteekeningen of bijvoegingen, soms (vooral in het tweede Boek. de eigenlijke Rariteitkamer) zeer 

 uitgebreid; maar bovendien waar de afbeeldingen bij Rumphius ontbraken, liet hij die zooveel moge! k \er\ trdigen 1 'ir Rariteiten 

 die hij zelf bezat *), of van bekende verzamelaars (en vooral van genoemden d'Acquet) wist te bekomen. Zie voorts sub Chemnitz. blz. 35. 



In de opdracht van den uitgever Halma aan d'Acquet, wordt van ScHTjNVOrr's medewerking melding gemaakt met de volgende 

 bewoordingen : „Veele zaaken, ook, Ed. Achtb. Heer, waren door den Schrvver maar, als t 

 nootwendig eene nader uitbreidinge vereischten; gelyk 'er ook zulke in 't geheel ontbraken, die 



werk te schenden, niet aan mogten gemist worden. Hier toe was tyd, onderzoek, en arbeid van nooden ; en wy willen voor Uwe Ld. 

 Achtbt. niet verbergen, dat wy zonder de hulpe en vlyt van den Heeie Simon Schynvoet, groot kenner en liefhebber dezer 

 Frayigheden, en onzer beide geëerde vriendt, niet waren terecht gekoomen; als die, alles in den grond kennende, niet alleen de aftekeningen 

 der af beeldzelen die 'er ontbraken, maar het werk zelf met zyne l het zelve eene byzonderen luister en 



veel lichts toebrengen, doorgaans verrykt heeft; als uit de Byvoegzelen zelfs, met eenig o over blykbaar is**. 



^ Herdruk. Leyden. P. van der Aa, 1709.?? \ 



Bestaat de/e uitgave werkelijk: Nergens elders vonden wij er gewag van gemaakt, als in het „Naam Register of \ 



van Nederduytsche Boeken, Die zedert de Jaaren 1640. tot 1741. zyn uvtgekomen. . . . Opgestelt en in O 



van Abkouhe. Leyden. J. v\\ Ahkoude, 1743" 



Rariteitkamer / zynde een beschn \ ing \ 



Aa, met platen nu Amst. 1741. J. Roman de Jonge. 9 gl. 10 st." Het is echter bekend, hoe sterk Pieter van dek Aa juist 



was in herdr titel-uitgaven. 



Thesaurus || Imaginum || Piscium Testaceorum ; || Quales sunt || Cancri, Echini, Echinometra, Stellae Marinae. èvc. l't\ |> Cochlearum: Inter quas 

 numerantur || Lunares; bacimatae: Trochi: Valvata : s - a ssides tuberosae, || verrn s: Globosae; 



buccina ; Strombi; Volutae; Alatae; || Porcellanae majores & minores : Cvnm;n. ,Ye. ' 1 ; : ■■- aceedunt (.on hvi . I t N 1 ornu Ammonis, 



&c. || Conchae univalviae \: bivalviae; [| Quarum species sunt || Solenes univalvii. Cham > ; . Tellinae. 



Solenes bivalvii, Musculi, I'innae. Ostrea. \c. Denupie Mmeraha: | Lti Metalia. I.apidcs \- Argillae. varns in locis reperta. ; 'Juorum omnium 

 maximam partem |[ Georgius Everhardus Rumphius M. I). ' 



collegit; Jam veto Naturae Amator N Curiostts quidam in hunc ordinem digi n incidi curavit. || 



Lugduni Batavorum, || Apud Petrum vander Aa, Bibliopolam. MDCCXI. |] 



') Verg. wat Yai.KNTIJN' in 1726 ovei in \m c un. 1 drukken 1 11 1. 2. k. fol. 5(11 ie kol.) 1 1 II. . *• 



hebben ongein <m frnei. ('al m .11 In eten van welk ik ei geen w. la; aldaar 1 van lieer .s ' vee. lykon 1- Hit werd in 172'. gt il kt. terwijl 



ScmjNvoFT op 24 Aug. 1727 te Amsterdam overleed (zie A. J. van kek Aa's Biograplii-M !i Woordenboek. Wil, Haarlem 1874, p. 578—579). 



