Reinwardt, C. G. C. Reis naar het Oostelijk gedeelte van den Indischen Archipel, in het jaar 1821. 8°. Uit zijne nagelaten aanteekeningen 

 opgesteld, met een levensberigt en bijlagen vermeerderd door W. H. de Vriese. Amsterdam, 1858. 8°. 



Prof. Reinwardt, zelf botanicus, stichter van den Buitenzorgschen hortus, schrijft in het Ille hoofdstuk: „Verblijf in de Res. 

 Amboina", o. a. (pag. 435—436): „Ten o me gelegenheid gehad om de voortreffelijkheid 



van het schoone werk van den onsterfelijken Rumphius en 's mans verbazenden vlijt in het doen van navorschingen en van het 

 schrijven van aanteekeningen te bewonderen". Toch blijft het een raadsel, hoe Reinwardt, die van 27 Juni — 12 Aug. 182 r op 

 Amboina en omliggende eilanden verbleef, en den teekenaar-schildeT A. |. BlK in zijn gezelschap had, met geen enkel woord rept 

 over de overblijfselen van het monument op het graf van Rumphius. De Franschman Lesson — zie onder dezen naam, blz. 44 — 45 — 

 kon in 1823 deze overblijfselen «rel terugvinden, maar de officieele natuurwetenschappelijke onderzoeker Reinwardt in 1821 met!! 

 En dan vergelijke men hieronder, wat Okkn in 1815 aan Reinwardt op het hart had gedrukt. Inderdaad, zéér zonderling is dit 

 alles, vooral wanneer men weer bedenkt dat Reinwardt zich in 1825 wèl voor Rumphius interesseerde, zie sub Blume, blz. 41 noot 2. 

 Ook de uitgever, Prof. DE Vriese, bespreekt in dit werk telkenmale Rumphius' groote verdiensten (zie o. a. pag. 73), doch slechts 

 in algemeene bewoordingen. — Niet echter vinden we hier het interessante getuigenis omtrent Reinwardt, wat Dr. M. Greshoff 

 mededeelde in zijn, niet-onderteekend, artikel „Geneesmiddelen" in Encycl. v. Ned.-Indië, I (1896), p. 558, 2e kol. : „Toen 

 Rf.inwakki. de stichter van den Üuiten/orgschen plantentuin, in 1815 naar Java toog, gaf de beroemde L. Oken [ Natuurphilosoof, 

 1779 — 185 1 ] hem een programma van natuurkundige werkzaamheden in Indië mede, en ving dit aldus aan: »Vor Allem ist 

 Rumpf an Ort und Stelle und Stück für Stück nachzusammeln und nachzubeobachten !«" (Verg. nog sub Veth, blz. 49. 



Matthes, Dr. B. F. Makassaarsche planten- en boomennamen voorkomende in het Herbarium Amboinense van G. E. Rumphius; 

 voorzien van eenige korte aanteekeningen. 



In „Makassaarsch-Hollandsch Woordenboek, . . . enz." Amsterdam, 1859. 4 . pag. 855 — 868 (en in 2^ druk 's Gravenhage, 1885, 

 pag. 1 108 -1 121). 



Rosenthal, Dr. D. A. Synopsis Plantarum diaphoricarum. Systematische Uebersicht der Heil-, Nutz- und Giftpflanzen aller Lander. Erlangen, 1862. 8». 



In de voorrede (p. X) leest men: „Asien betreffend sind vor Allem zwei Werke zu erwahnen, die sich durch eine wahrhaft 

 onerschöpfliche Fülle von Beobachtungen auszeichnen. Es sind dies der Hortus malabaricus . . . und das Herbarium Amboinense 



des grossen Georg Kvkkakd Kumph (das) sich von dem RiiEEDE'schen (Werke) noch durch das genaueste Eingehen auf alle 



Verwendungsweisen der darin enthaltenen Pflanzen vortheilhaft unterscheidet, da Rheede mehr nur die arzneiliche Bedeutung 



Brunet, J. Ch. Manuel du libraire et de 1'amateur de livres. IV. Paris, 1863. 8°. [Ex. Kon. Bibl.] 



Dit mag wel in zijn geheel overgenomen, wegens de uitstekende nauwkeurigheid (p. 1460): 

 „Rumph ou Rumphius (Georg.- Ever h.). Herbarium Amboinense (belgice et lat.), nunc primum in lucem 

 editum, et in lat. sermonem versum cura et studio Joan. Burmanni qui varia adjecit synonyma 

 suasque observationes. AmsteLod., 1741 — 55, 7 vol. in fol., fig. 



Cet ouvrage, executé sur Ie même plan que YHortus malabaricus de Rheede, tient encore sa place dans la bibliothèque 

 des botamstes: 60 a 72 fr.; vend. 120 fr. m. r. L'Héritier; 84 fr. Pappenheim. — En Gr. Pap., 75 a 90 fr.; vend. 200 fr. 

 mar. r. Patu de Mello. 

 Les exemplaires dont Ie tome Ier est date de 1750, ne différent des autres que par Ie frontispice. Voici Ie nombre des planches 

 de chaque vol.: tome I« (frontispice gravé, portrait de Rumph et celui de Burmann), 82 pi.; — tome II, 87; — tome III, 

 141; — tome IV, 82; — tome V, 184; — tome VI, 90; Auctuarium, 30 planches. Cette dernière partie se trouve souvent 

 rehée avec Ie tome VI. Il faut \ rénnir : Index alter.... quem 

 Batav. et Amstel., 1769, ïn-fol. de 22 pp. 



— — Cabinet des raretés de 1'ile d'Amboine (en hollandais). Amsterd., 1705, in - fol., avec 60 fig. 



Edition originale, préférable a la suivante. a cause de la beauté des épreuves des fig.: 10 a 15 fr., et plus cher en Gr. Pap. — 

 Voici Ie titre d'un supplément a joindre a ce volume : 



Verhandeling der Zee-Horenkens en Zee-gewassen in en omtrent Amboina en de nabygelegene Eilanden, door Fr. Valentyn. 



Amsterd.. J. van Keulen, 1754. in-fol., avec un portrait et 18 planches. 



Thesaurus imaginum piscium, testaceorum, cochlearum, conchyliorum, quorum maximam partem collegit Rumphius. Lugd.- 



Batav.^ 171 1, ïn-fol. 

 Cet ouvrage est Ie même que Ie precedent, trad. en latin, et sous un autre titre: 10 a 15 fr.; vend. 24 fr. mar. r. Patu de Mello. 

 L écütion de La Jiaye, 1739, est encore moins chère. 

 Le Cabinet des raretés d'Amboine a été donné en alleraand par Muller, avec des augmentations qui sont de Chemnitz. Vienne 



1761, in -fol., fig." ' ' 



Merkwaardig is dat Brunet het jaar voor de Duitsche vertaling foutief opgeeft als 1761; lees: 1766. Ook het „piscium," is fout. 

 Hasskarl Dr . J. K. Neuer Schlüssel zu Rumph's Herbarium amboinense. In „Abhandlungen der Naturforschenden Gesellschaft zu Halle", 

 IX. Bd., Halle 1866, p. 143—389, vormende het 2. Hft, vel 19—49- 4°- [Ex. Kol. Bibl.] 



Vooraan na den titel, een inleidend woord dd Cleve, 15 Oct. 1864 (p. 145-146); dan een alphabetisch „Verzeichniss der angeführten 

 Werke und ihrer Abkurzungen (p. 147—150); daarop de zeer vo », (leelen 1 Auctuarium 



van R. op den voet volgt, echter het gemak mist dat bovenaan elk behandeld Tomus dit , zou ziin hetgeen dus 



nog al eenig zoeken ieder keer veroorzaakt. P. 151-167 bevat Tom. I.; p. 167-188 Tom. II.; p. 188-211 Tom. III.;' p. 211-230 

 aSabeSs I No'rnTn^ iTti^n \l\ IW' 27 ^ 7 V £ 3?7~334 Tom. VII, of het Auctuarium. Dan volgt de Index 

 alphabeticus I. Nor, ■„ , (p 335-345); II. Nominum indigenorum (p. 345~366); III. Nomii 



(p. 366-382). Ten slotte „Addenda et Emendanda" (p. 383-389), en wel niet minder dan 6 X 3 - 18 kolommen d, 

 manc°he V0 :S n Tu kr Ver0ntSC R huld] ^ T H^ "" ■' hrend dQS DmckG5 ^n'dem Verf. noch n, 



vp«J t Aufklarung von Rumph's Herbarium wichtige Werke zu, welche mancherlei Zusatze nöthig machten; anderseits 

 ^eranlassten der schwienge Satz und die Entfernung des Wohnorts des Verf. vora Druckorte eine grosse Zahl von Druckfehlern 

 um deren geneigte Verbesserung vor dem Gebrauche dieses Schlüssels ergebenst gebeten wird." (p. 383). Prosit! uracwemera ' 



Bickmore, A. C. Travels in the Indian Archipelago. London, 1868. 8°. 



de red^r?^r^?„^n g TnH Pr ° f T BlCKMORE " ° p a - "P^ssor of Natural History in Madison University, Hamilton N. Y." - aldus 

 de reden van zijn reis naar O.-Ir.,;.. ■: ..1 was going to Batavia [1865], to sail thence to the Spice Islands which lie east of Celehes fnr 



""e ErstTolle f C ° "/'"f ii^f ^T ^ ? ^ ^ J ^ ^^ ^ in P referen ^ e to «* * *«~« of Th t*ft%Z 

 the hrst collection of shells from the East that was ever described and figured wit 



