IV INLEIDING. 



de keel gelegen gat uit. Bij sommige visschen ontwaart men, 

 behalve de gewone kieuwen , aan de binnenzijde van het kieuw- 

 deksel nog kleine kieuwen , welke bij- of nevenkieuwen genoemd 

 worden; terwijl men verkeerdelijk den naam van valsche kieuwen 

 gegeven heeft aan klierachtige aanhangsels van het verhemelte. 



Het hart der visschen is klein : het ontvangt alleen aderlijk 

 bloed, en bestaat slechts uit eene kamer en eene voorkamer. 

 Het uit het ligchaam terugkeerende bloed stroomt uit de kamer 

 in de bolvormige kieuwslagader, van daar in de kieuwen, en 

 vervolgens in de ruime, onder de wervelkolom geplaatste slag- 

 ader, die het slagaderlijk of linkergedeelte van het hart der 

 hoogere dieren vertegenw^oordigt , en het slagaderlijk bloed ver- 

 volgens door het ligchaam drijft. 



Er is bij vele visschen eene zwemblaas, door onze zeevis- 

 schers veelal z wembalg genoemd , aanwezig, die óf gesloten is , 

 of door middel eener buis met den slokdarm of de maag, som- 

 tijds zelfs met het gehoorwerktuig, in verbinding staat. De 

 zich daarin bevindende lucht wordt door het vlies , waarmede 

 zij van binnen bekleed is, afgescheiden. 



Bij de meeste visschen is de mond met tanden gewapend , die in 

 vele gevallen niet alleen tot de kaken beperkt, maar ook over 

 het gehemelte met het ploeg-schaar-been, de tong, de kieuwbogen 

 en de keelgats-beenderen verdeeld zijn. Bij sommigen, zooals b. v. 

 de Karpervisschen, zijn met uitsluiting der overige tanden , der- 

 gelijke werktuigen slechts aan de keelgats-beenderen aanwezig. 



De tong is gew^oonlijk klein en weinig beweegbaar. De mees- 

 ten hebben eenen korten slokdarm, die somtijds even wijd is 

 als de maag. De vele blinde aanhangsels, welke men bij de 

 visschen vrij algemeen aan het portier van de maag vindt, 

 schijnen grootendeels de plaats te vervangen van de alvleesch- 

 klier, en een tot de vertering dienend vocht af te scheiden. 



