•de nevencellen als zoodanig aangelegd zijn en door' opperhuid cellen 

 afgesnoerd; er treden geen andere opperhuidcellen in hare plaats. 

 De hier beschreven ontwikkeling werd waargenomen aan in 

 phenol-chloralhydraat opgehelderde weefselstukjes. 



Het bewegingsmechanisme der huidmondjes. 



Vóór we nagaan, hoe de beweging eventueel plaats heeft, is het 

 noodig vast te stellen, of beweging plaats heeft. Schwendener l ) 

 zegt b.v. dat huidmondjes, welker sluitcellen veel op die der grassen 

 lijken, voorkomen bij sommige Dicotylen, maar dat daar de huid- 

 mondjes zich niet meer openen en sluiten. 



Ik gebruikte verschillende methoden om na te gaan. in hoeverre 

 de spleet wijder of nauwer werd. Directe microscopische waarneming 

 is niet gemakkelijk, daar de groote wasmassa's het blad zeer ondui- 

 delijk maken en bijna altijd min of meer lucht vasthouden, die men 

 bijna niet verwijderen kan zonder de stukjes opperhuid te dooden 

 of te beschadigen. Ik zocht dus naar een methode, om aan de levende 

 plant het open zijn vast te stellen. Van de verschillende gebruikelijke 

 methoden bleek de methode van E. Stein 2 ) de beste resultaten te 

 geven. Hierbij wordt de opening gemeten door het verschillend snel 

 binnendringen van drie vloeistoffen, n.l. paraffine-olie, petroleum en 

 benzine. 



Het bleek hierbij, zooals ook trouwens wel te verwachten was. 

 dat de stomata zich dagelijks openen en sluiten, en dat dit ook bij 

 oudere, mits nog goed functionneerende bladeren doorgaat. 



Het nauwkeurig' nagaan der bewegingsmogelijkheid was te meer 

 geboden, daar in het huidmondje allerlei eigenaardigheden te vin- 

 den zijn. die op mindere beweeglijkheid wijzen. De huidmondjes krij- 

 gen ook hun deel van de algemeene verkiezeling, die men bij het 

 riet vindt. Wanneer men een stukje epidermis met sterk zwavelzuur 

 voorzichtig gloeit of met zwavelzuur en later met '20 % chroomzuur 

 behandelt volgens de methode van Miliarakis 3 ), ziet rnen. dat 

 het langst intact blijven de dikke wandmassa's boven de nevencel- 

 len: wat eerder verdwijnen de zware buitenste verdikkingslijsten der 

 sluitcellen. Tusschen deze beide in, dus op de plaats, waar een dwars- 

 doorsnede het „gewricht" vertoont, zit een weinig versterkte wand- 

 streep, die reeds met sterk zwavelzuur op den duur verdwijnt: een 



li S. Schwendener. Die Spaltöffnungen der Gramineen und Cyperaeeen, Sitz. lier. der Berl. Akad-. 

 d. Wiss., 1889. 



2) E. Stein. Bemerkungen zu der Arbeit vnn Molisch, Ber. d.d. bot. Ges., Bd. XXX, S, 66, 1912. 



3) P. Miliarakis. Die Verkieselung lebender Elementarorgane i»-i den Pflanzen, Diss. Wurzburg, 

 1884. 



