20 



De cijfers voor onverweerd (een niel juist gekozen term, waar- 

 over we bij de volgende gronden nog een woordje zullen spreken) 

 zijn, met uitzondering voorde groeboek-gronden, laag, en voorde ka- 

 bongan-gronden bijzonder laag. 



De gloeiverliescijfers wijzen wel op een sterke verweering. Ze 

 geven, evenmin als de hygroscopiciteit, een juisten indruk van de 

 pbysische gesteldheid. 



Bij groeboek- en kabongan-gronden vinden we hygroscopiciteit- 

 gehalten, die hen zouden voeren in de klasse ., zware gronden", terwijl 

 het meest voorkomende gehalte bij de lientj at-gronden thuis hoort in 

 de klasse ,, matig zwaar". 



Mijns inziens is deze factor moeilijk in het laboratorium te be- 

 palen. De cijfers van krachtmeters zouden ons een heel wat beter 

 inzicht geven in de meer of minder moeilijke bewerking' van den 

 grond. 



Klawjng-gronden. 



Deze gronden zijn ontstaan uit afzettingsproducten van de Kla- 

 wing, die niet van zuiver vulkanischen oorsprong zijn, doch sterk 

 vermengd met mergelproducten van' het noordelijke mergelterrein. 



Deze mergelproducten, al zijn ze slechts voor een betrekkelijk 

 klein percentage in deze gronden aanwezig (wat uit de kleuren van 

 de slibfracties was af te leiden), hebben aan deze gronden de ge- 

 aardheid van zware kleigronden gegeven. 



Ze zijn grijsachtig van kleur, zwaar te bewerken, doch vertoonen 

 meer overlangsche en overdwarse barsten en spleten dan de Peka- 

 tjongan-gronden, die meer met dat mergelproduct vermengd zijn. 



Daar het hier de kwestie is van meer of minder van éénzelfde 

 materiaal, laten de eigenschappen van de Klawing-gronden zich be- 

 ter bespreken in verband met die van de 



Pekatjongan-gronden. 



Deze gronden, die zeer veel van dat fijne, lichtkleurige mergel- 

 materiaal bevatten, zijn wel de zwaarste, die op Java gevonden wol- 

 den. 



In den meest vochtigen toestand zijn ze zeer taai en moeilijk 

 te bewerken. Ze zuren moeilijk uit, doordat bij uitdrogen maar 

 weinig spleten en barsten gevormd worden. 



Ze scheuren wel, doch in één bepaalde richting, en dan heb- 

 ben deze spleten ook enorme afmetingen. Het gevolg hiervan is 



