eer-der gezegd is; soms ook ligt hij grootendeels teruggetrokken tegen 

 den rugwand (fig. 3 — 5). 



In dit laatste geval is er een ruime inwendige ademholte, in 

 bet eerste geval is deze bijna geheel door de nevencellen opgevuld. 

 Over deze bewegingen zal nader gesproken worden. 



De nevencellen bevatten een duidelijke kern; dikwijls nam ik 

 chlorophylkorrels waar, maar niet steeds, en ten slotte komt con- 

 stant in elke nevencel een vrij sterk lichtbrekend lichaam voor, dat 

 bleek te bestaan uit vette olie, waarschijnlijk uit een mengsel van 

 eenige vette oliën. Ze verdwijnen spoedig bij behandeling met aether, 

 met 5% chroomzuur na 12 uur. met 50% alcohol na langere inwerking 

 (24 uur). Chloroform lost haar op, maar dikwijls vindt men daarna 

 massa's, die er uitzien alsof de oorspronkelijke lichamen uiteengeval- 

 len zijn; chloralhydraat lost haar niet op. maar doet haar sterk op- 

 zwellen. Osmiumzunr kleurt haar donker: in 50% KOH lossen ze niet 

 op: sterk zwavelzuur laat haar intact, maai' wanneer men de inwer- 

 kingvan dit reagens onder liet microscoop vervolgt, krijgt men den 

 indruk, dat er iets als een membraan om de druppels aanwezig is. 



Zoutzuur en azijnzuur hebben geen invloed. Hoewel al de boven- 

 staande reacties wijzen op olie. doet het verloop der zwavelzuurin- 

 werking, het gedrag tegenover chloroform en het voorkomen dei- 

 druppels, dat toch niet met dat van enkelvoudige oliedruppels over- 

 eenkomt, aan lichaampjes denken, die eenige organisatie vertoonen. 

 Men zou hierbij kunnen denken aan elaioplasten, daar deze lichamen 

 speciaal voorkomen in de opperhuid van verschillende Monocotylen. 

 Met zekerheid viel dit nou niet uit te maken, terwijl de bolletjes wel 

 wat weinig structuur hebhen voor elaioplasten. 



Er komt dus constant in de nevencellen een vette olie voor. waar- 

 van elke cel één druppel bevat; dit feit is eenigszins belangrijk in 

 verband met de functie der nevencellen. waarover later. 



Hier zij vermeld, dat dezelfde druppels, maar minder algemeen 

 en in verschillend aantal en grootte, ook in andere opperhuidcellen 

 gevonden worden. 



Het is hier de plaats te wijzen op een minder juiste opvatting, 

 die ik in de monographie van Grob l ) over den epidermis der gras- 

 sen vond. Weliswaar zijn de teekeningen (l.c. Taf. II, 16 — 20) van een 

 ander gras, maar Grob trekt een algemeene conclusie. Hij zegt l.c. 

 p. 83 en Si: „Die Zeilen, welche in der Flachenansicht von aussen anl 



]> A. Grob. Bibliotheca botanica, Heft 36. Beitrage zur Anatomie der Epidermis der Gramineen- 

 Blatter. 



