49 



bakterie werd ooit aangetroffen. In plaats van glukose-pepton werd 

 ten slotte nog glukose-kaliumnitraat gebruikt om te zorgen, dal de 

 gisten niet tot ontwikkeling kwamen, daar deze in het algemeen 

 geen nitraatstikstof kunnen assimileeren. Deze verandering van voe- 

 dingsbodem leidde echter evenmin tot het gewenschte resultaat. 



Wanneer dus de gezochte bakterie in de wortels al voorkwam, 

 bleek ze met zoo'n groot aantal saprophytische kiemen verontreinigd 

 te zijn, dat ze bij de isolatie op platen bij een verdunning, waarbij de 

 koloniën der verschillende bakteriën vrij van elkaar komen te lig- 

 gen, niet meer optrad. Bij een zoo ver doorgezette verdunning kan 

 men dus hebben, dat: 



Ie. er geen kiemen van de bewuste bakterie op de plaat komen, 

 dat in elk geval deze kans te gering is: 



u 2e. er wel eenige kiemen op de plaat komen, maar dat aan 

 deze verhinderd wordt op te komen door de schadelijke splitsings- 

 produkten der overvloedig aanwezige saprophyten. 



Men moet er verder op bedacht zijn. dat de aantastingder wor- 

 tels al van ouden datum is, wanneer de uitwendige symptomen van 

 gomziekte aan de plant zichtbaar woroen. De aangetaste wortels, 

 die in een zoo rijke bakteriënomgeving als de bodem gaan afster- 

 ven, vormen een voedingsbodem voor allerlei saprophyten. 



Hoe het ook zij, wij zijn er niet in geslaagd, op deze wijze de 

 gezochte bakterie uit de wortels te isoleeren. 



De isolatie uit de jongste, nog opgerolde bladeren slaagt uit- 

 stekend op glukose-peptonplaten. Het is hier niet noodig te desinfek- 

 teeren, maar men ontdoet de plant eenvoudig zoover van de buitenste 

 bladeren, dat er nog een dun stokje jong opgerold blad achterblijft, 

 en knipt hiervan met een steriele schaar stukjes af, die men op den 

 voedingsbodem brengt. 



De isoleering van de bakterie uit de doode of nog witte stroo- 

 *ken op de bladeren is minder eenvoudig, daar het ondoenlijk is op 

 het blad een rigoureuze desinfektie als bij de stengeldeelen toe te 

 passen. Immers bij het gebruik van alkohol of alkoholische subli- 

 maatoplossing wordt het weefsel onmiddellijk door de huidmondjes 

 heen geïnfiltreerd en alles inwendig gedood, terwijl waterige subli- 

 maatoplossihg alleen geheel ongeschikt is. Een fijnwrijven van de 

 aangetaste bladstrooken in steriel water en uitzaaien met verschil- 

 lende verdunningen gaf geen positief resultaat. 



Een betrekkelijk geringe kans op succes heeft men als volgt. De 

 bladstukken worden met zeep en water afgewasschen, met water 



