51 



geveer 50 c.M 3 . leidingwater gebracht. Het water werd geïnfekteerd 

 met een zeer geringe hoeveelheid bakteriënmateriaal van een rein- 

 kultuur van de geïsoleerde bakterie, zoo weinig, dat er geen spoor 

 van troebeling in het water te constateeren was. De plantjes werden 

 er ingezet, rustend op den bodem van de kolf, en in den hals vast- 

 geklemd met een wattenprop. Op plaat Vc is de inrichting van de 

 proef weergegeven. De plantjes werden nu in het laboratorium ge- 

 plaatst, bij voorkeur zoo, dat ze aan trek waren blootgesteld om de 

 verdamping te bevorderen. Voor de eerste proefneming werden een 

 15-tal 100-bruin-spruiten gebruikt. Na drie, vier en vijf dagen wer- 

 den telkens vijf spruiten onderzocht. De spruiten zagen er na vijf 

 dagen nog frisch uit. Tusschentijds was er nog water aan de kolfjes 

 toegevoegd geworden. 



Bij het onderzoek bleek, dat slechts onmiddellijk boven het snij- 

 vlak, tot op een hoogte van ongeveer een centimeter, soms iets hoo- 

 ger, roodkleuring van de vaatbundels was te bespeuren. Door iso- 

 laties uit deze spruiten uit te voeren op de wijze als voor stengel- 

 isolatie is beschreven, kon een indruk worden verkregen, hoe hoog- 

 de bakterie was opgestegen. Het snijden der dwarse doorsneden had 

 plaats van boven naar onder. Op deze wijze kan nauwkeurig worden 

 vastgesteld, hoe hoog de bakterie in de stengeltjes is gedrongen. 

 Zou men van onder naar boven snijden, dan wordt een nieuw snij- 

 vlak telkens weer geïnfekteerd door de aan het mes hechtende bak- 

 teriën. Door te snijden van boven naar onder wordt dit vermeden, 

 omdat men van de bakteriënvrije in de bakteriënhoudende zone 

 overgaat. 



Van het ondereinde van de spruit wordt een stuk ter lengte 

 van ruim een centimeter weggesneden, daar op het oude snijvlak 

 een rijke groei van saprophyten plaats heeft, die bij het aanzetten 

 der proef op het stengeltje en in het leidingwater aanwezig waren. 

 Het resultaat, dat na twee dagen op de glukose-peptonagar verkregen 

 werd, was inderdaad verrassend. De meeste stukjes leverden zonder 

 uitzondering reinkulturen van de uit gomzieke stengels geïsoleerde 

 bakterie op. 



Van sommige stengeltjes gaven de bovenste dwarse doorsneden 

 geen resultaat. Hieruit is onmiddellijk af te leiden, dat de bakterie dus 

 nog niet tot op die hoogte was ingedrongen. Vaak kan men echter de 

 bakterie na drie tot vier dagen reeds vinden in de jongste, nog op- 

 gerolde bladeren, dus reeds boven het vegetatiepunt. Zelfs nam ik 

 bij toppen van ouder riet, die voor deze spruitenmethode waren 



