52 



gebruikt, waar, dat de bakterie reeds tot op een afstand van 20 c.M. 

 van het snijvlak was ingedrongen. Hieruit volgt, dat men bij de iso- 

 latie uit deze spruiten niet zoo nauwkeurig behoeft te letten op de 

 grootte van het stukje, dat men onder van het stengeltje wegsnijdt, 

 om eventueel aanwezige saprophyten uit te sluiten. Men behoeft hier 

 volstrekt niet zuinig te zijn met wegsnijden, daar de gomziekte buiten- 

 gewoon snel in de stengeltjes dringten in de jongste bladeren overgaat. 



Uit deze proef kan de voor ons doel belangrijke conclusie ge- 

 trokken worden, dat het levende riet een uitnemend geschikte voe- 

 dingsbodem is, om in een of ander medium de aanwezigheid van de 

 gomziektebakterie aan te toonen. Alleen de gomziektebakterie dringt 

 in de vaten en stijgt daarin tot aanzienlijke hoogte, terwijl aan de 

 aanwezige saprophyten het vermogen hiertoe ontbreekt. 



Het beschreven experiment is m.a.w. een fraai voorbeeld van 

 een ophoopingsproef. De weg voor de isolatie uit wortels van gom- 

 zieke planten was dus aangewezen door de opzuigingsproeven in 

 jonge spruiten. 



De eerste proeven in deze richting werden uitgevoerd met plan- 

 ten van 100 P. O. J. van de s.f. Wonosarie, waaraan nog geen karak- 

 teristieke symptomen van gomziekte te vinden waren. De roodkleu- 

 ring in den stengel bepaalde zich tot een paar vaatbundels over een 

 uitgestrektheid van eenige millimeters. Overigens was de stok nog 

 geheel ongekleurd. De planten waren afkomstig uit een aanplant, 

 waar vrij veel gomziekte voorkwam. De toegezonden planten begon- 

 nen de eerste verschijnselen van watergebrek te vertoonen, gingen, 

 wat de planter noemt, wat „aloem" staan. 



De wortels werden van de plant gesneden, van den grond ont- 

 daan duor hen goed met leidingwater af te wasschen en daarna 

 in kleine stukjes geknipt. Het materiaal werd verdeeld over eenige 

 kolven. Als controle-materiaal werden hiernaast wortels van gezonde 

 100-planten gebruikt. 



Als spruiten voor de ophoopingsproef werden uitloopers van 

 100 P.OJ. gebruikt. Twee dagen na de op de gewone wijze uitge- 

 voerde isolatie op glukose-peptonagar kon worden vastgesteld, dat de 

 van Wonosarie ontvangen planten inderdaad gomziek waren. Bij het 

 gezonde contrólemateriaal bleek de bakterie afwezig te zijn. 



Een analoog geval deed zich voor met 100 P.OJ. -plantjes van de 

 s.f. Goedo. Bij rechtstreeksche isolatie uit de stengeltjes werd slechts 

 voor één plantje een positief resultaat verkregen. De rest leverde de 

 bakterie niet op. 



