70 



vermoeden, dat men hier te doen heeft met aan het parasitisme aan- 

 gepaste vormen van eenzelfden saprophyt. Ik ben ervan overtuigd, 

 dat door een vergelijkend onderzoek van de leden dezer bakteriën- 

 groep nog belangrijke feiten aan het licht zonden worden gebracht. 



Ten slotte moet nog even het volgende punt worden aangeroerd. 



Enkele maanden geleden verscheen van Van der Wolk (29) 

 een verhandeling, waarin o.a. op grond van infektieproeven werd 

 geconcludeerd, dat de gomziekte in het suikerriet en ook de sereh- 

 ziekte veroorzaakt zouden worden door Bacillus solanacearnm. 



Deze bakterie is de oorzaak van de bekende slijmziekte in de 

 tabak in Delf, van een ziekte in Arachis hvpogea (katjang tanah), en 

 van ziekten in eenige in Deli en op Java algemeen voorkomende on- 

 kruiden en andere planten. 



Na de in het voorgaande gegeven beschrijving der gomziekte is 

 het niet moeilijk de mededeelingen van Van der Wolk aan de fei- 

 ten te toetsen. Dat de bakterie, die de gomziekte in het suikerriet 

 veroorzaakt, niet Baciüus solanacearum is. kan blijken uit de hieron- 

 der volgende tabellen, waarin eenige eigenschappen van Bacterium 

 vascularum zijn vergeleken met die van Bacillus solanacearum. De 

 gegevens voor Bacillus solanacearum zijn ontleend aan een uitvoerig 

 onderzoek van Honing (28) over deze ziekte. 



Bacillus solanacearum, 

 naar Honing. 



Grootte 

 Kapsels 

 Ciliën 

 Beweeglijkheid 



Groei in pepton- 

 bouillon 



Gelatine 



0.7 : 0.3^ 

 aanwezig 

 1 polaire 



Na24 men in peptonbouillon 

 steeds krachtig bewegend. 

 Ook altijd in sterke beweging 

 in de rietplant 

 Eerst uitsluitend groei in de 

 bovenlaag, later een meer ge- 

 lijkmatige troebeling. 

 Geen verkleuring 

 In oudere kuituren een oker- 

 geel bezinksel 



Blijft ongekleurd, dus geen 

 diffundeerende kleurstof aan- 

 wezig 



0,5—1,8 : 0,5^. 



afwezig. 



-4 — 8 peritriche. 

 Mist vaak na k 2 i uren zijne 

 beweeglijkheid in pepton- 

 bouillon. Vaak ook onbeweeg- 

 lijk in zieke tabaksstengels. 

 Eerst gelijkmatige troebe- 

 ling, later de sterkste' groei 

 in de bovenlaag. Vaak bruin- 

 kleuring. In oudere kuituren 

 een grijswit bezinksel. 



Meer ot' minder bruinkleu- 

 ring. dus diffundeerende 

 kleurstof aanwezig. 



