73 



Nu met zekerheid is vastgesteld, dat de gomziekte veroorzaakt wordt 

 door een bakterie, die uitsluitend in de houtvaten van de rietplant 

 voorkomt, kunnen wij verder gaan en ons de vraag voorleggen, of 

 de optredende verschijnselen bij het gomzieke riet door de aanwe- 

 zigheid van de bakteriën kunnen worden verklaard. 



De roode verkleuring van de wanden der houtvaten, al of niet 

 gepaard gaande met plaatselijke vergommingen, is een zoo algemeen 

 verschijnsel bij de rietplant, dat voor het optreden hiervan de aanwe- 

 zigheid van bakteriën geen kriterium behoeft te wezen. In het al- 

 gemeen zal dit verschijnsel door prikkels van verschillende aard tot 

 stand kunnen komen. Een opzettelijk in den stok aangebrachte wond. 

 waarbij vaatbundels beschadigd worden, zal reeds aanleiding geven 

 tot plaatselijke roodkleuring en vergomming. Het behoeft ons dus niet 

 te verwonderen, dat een parasitische bakterie, die in groot aantal in 

 de houtvaten voorkomt, een prikkel kan uitoefenen, groot genoeg 

 om het bedoelde verschijnsel te voorschijn te roepen. Er zijn aan- 

 wijzingen om aan te nemen, dat de optredende roode kleurstof een 

 produkt is van de werking van enzymen. 



De blauwkleuring van levend weefsel met guajachars wijst er 

 trouwens op, dat in suikerriet een oxvdase voorkomt. 



Zeker is, dat de roode kleurstof slechts onder bepaalde omstan- 

 digheden optreedt. Wordt een stuk riet in een ruimte gebracht, waar 

 de luchtzuurstof niet kan toetreden, dus b.v. in een goed sluitende 

 stopllesch, dan zal de nog aanwezige zuurstof spoedig verbruikt zijn, 

 en het plantendeel gaan afsterven. 



Men zal dan echter waarnemen, dat in tegenstelling met het 

 langzaam afsterven aan de lucht, het weefsel niet rood gekleurd 

 wordt. Even goed zal roodkleuring uitblijven, wanneer het afsterven 

 plaats heeft bij hooge temperateur. Wordt een bibit door stoom ge- 

 dood, dan zal in het gedoode stuk riet, bij blootstelling aan de lucht, 

 de roode kleur niet optreden. 



Of de in de houtvaten voorkomende gom bij gomzieke planten 

 van bakterieelen oorsprong is, moet sterk in twijfel worden getrok- 

 ken. Het komt mij voor, dat men veeleer moet aannemen, dat zij 

 een product is van de reaktie van de plant op den door de bakterie 

 opgewekten prikkel. Voortdurend treft men in de gom die eigenaardige 

 strukturen aan, welke ook bij de gom in de houtvaten van serehzieke 

 planten voorkomen. Het gewichtigste argument tegen de opvatting, 

 dat de gom in de houtvaten bakteriënslijm zou zijn, is dit, dat er 

 mikroskopisch geen bakteriën in kunnen worden aangetoond. Had 



