75 



Telkens en telkens weer heb ik deze holten mikroskopisch ge- 

 controleerd, zonder ooit bakteriën aan te treffen. Het lag ten slotte 

 in de rede, dat aan een andere oorzaak van afsterven moest worden 

 gedacht. Het meest voor de hand liggend was aan te nemen, dat 

 het geïnfiltreerde, nog kleurlooze parenchym, het bruingekleurde 

 parenchym en de holten overgangsvormen waren van een verschijn- 

 sel, dat toe te schrijven was aan eenzelfde oorzaak. Tot de mogelijke 

 gevallen, waardoor het den vaatbundel omringende parenchym kan 

 afsterven, behooren: 



Ie. Het optreden van de bakterie buiten de vaatbundels. 



Dit geval kan onmiddellijk worden afgeschreven, daar ik, in af- 

 wijking van andere onderzoekers, nooit een uittreden van de bakterie 

 uit de houtvaten heb waargenomen. 



Trad de bakterie buiten de vaten, dan zouden of bakteriën 

 moeten worden aangetroffen in de parenchymcelien, of de bakterie 

 zou de cellen moeten isoleeren door oplossen der middenlamel. Nu 

 worden mikroskopisch evenmin bakteriën in de parenchymcelien aan- 

 getroffen als in de gevormde holten. In het tweede geval zou men ge- 

 ïsoleerde parenchymcelien in de holten moeten aantreffen, zooals deze 

 b.v. bij bacteriosis worden aangetroffen. Mikroskopisch kan weer wor- 

 den vastgesteld, dat dit niet het geval is, zoodat de eerste onder- 

 stelling geheel komt te vervallen. 



2e. De. bakterie kan een giftige stof afscheiden, waardoor het om- 

 ringende parenchym gedood wordt. Tegen deze aanname spreekt de 

 waarneming, dat het afsterven van het parenchym niet langs den 

 geheelen aangetasten vaatbundel plaats heeft, maar altijd beperkt is 

 tot een zeer kleine uitgestrektheid. In de tweede plaats kan de vol- 

 gende proef tot de overtuiging voeren, dat hier bezwaarlijk aan een 

 dilïundeerbaar gif kan worden gedacht. Uiteen gezonden 100 P.O. J.- 

 stok werden onder steriele voorwaarden stukken gesneden, en dit 

 levende uitgesneden weefsel in steriele glasdoozen gebracht. Op de 

 stokken riet werd wat levend bakteriënmateriaal van een reinkultuur 

 van de uit gomzieke stokken geïsoleerde bakterie gebracht. Na eenige 

 dagen werd het resultaat van deze infectieproef nagegaan. Er was 

 op de geïnfekteerde plaatsen niets van de infiltratie of het indringen 

 van de bakterie in het parenchym te bespeuren. 



3e. De houtvaten, die het watertransport in de plant bezorgen, 

 zullen, daar zij met bakteriën gevuld zijn, in deze functie in hooge 

 mate belemmerd worden. 



Het onmiddellijke gevolg daarvan zal zijn, dat het den vaatbun- 



