77 



De witte strooken op de bladeren, die later afsterven onder 

 bruinkleuring, ontstaan eveneens in hoofdzaak door water- en voed- 

 selgebrek. De vaatbundels in deze witte strooken zijn altijd gevuld 

 met een legio bakteriën, en in het omgevende parenchym heeft het 

 chlorophyl zich vrijwel in het geheel niet gevormd. Dat te dezer 

 plaatse de groene bladkleurstof afwezig blijft door gebrek aan voe- 

 dende stoffen, die uit den bodem door de houtvaten moeten worden 

 aangevoerd, is trouwens een niet zoo zeldzaam verschijnsel, wanneer 

 men slechts denkt aan chlorotische planten. De witte strooken op 

 de bladeren zijn dus geheel in analogie met de beschreven afster- 

 vingsverschijnselen van het parenchym in den stengel. Dat de witte 

 strooken op de bladeren naar den top van liet blad toe zich ver- 

 breeden en daar spoediger verdrogen, is een begrijpelijk verschijn- 

 sel. Rij overigens gezonde netplanten, die watergebrek hebben, gaat 

 ook eerst de top van het blad verdrogen. Immers bij de beperkte 

 hoeveelheid water profiteeren hiervan in de eerste plaats de dichtst 

 bij de wortels gelegen deelen, en het beschikbare water kan door 

 deze verbruikt zijn, voordat het de bladtoppen bereikt heeft. 



Pokkah-bong ontstaat bij gomzieke planten op de volgende wijze. 

 Daar de aantasting van uit de houtvaten van den stengel over- 

 gaat in die der nog opgerolde bladeren, welke de allerbinnenste bla- 

 deren als een koker omhullen, zal in deze bladeren geen voldoende 

 groei meer plaats hebben. De opschuivende allerjongste bladeren 

 zullen dus door de iets oudere omhullende bladeren worden vastge- 

 klemd. Het gevolg daarvan .zal zijn. dat de jongste bladeren door 

 opschuiven aan de ééne en vastklemmen aan de andere zijde de 

 bekende misvormingen zullen gaan vertoonen. Natuurlijk behoeft dit 

 verschijnsel zich niet voor te doen bij elke gomzieke plant. Alleen 

 wanneer de koker van jonge bladeren voldoende in zijn groei belem- 

 merd is, wordt het gevolg pokkah-bong. Een overgangsvorm zal we- 

 zen, dat de omgevende bladeren niet in staat zijn om de optredende 

 spanning op den duur te weerstaan. De spanning wordt dan opeen 

 gegeven oogenblik zoo groot, dat de omhullende bladkoker moet 

 wijken, en de misvormde jongste bladeren treden als kurketrekkers 

 naar buiten. 



Het verschijnsel van pokkah-bong is niet specifiek voor de gom- 

 ziekte, waarmee ik wil zeggen, dat ook nog andere groeibelemme- 

 rende oorzaken dit verschijnsel kunnen te voorschijn roepen. 



De ziekte in het jonge riet heeft een akuut verloop. Na betrek- 

 kelijk korten tijd sterven zonder uitzondering alle planten af. Iedere 



