78 



planter, die gomziekte in den jongen aanplant heeft gehad, zal deze 

 ervaring hebben opgedaan. Volledigheidshalve vermeld ik hierover 

 nog een paar gegevens. 



Een interessante proef werd door den Administrateur van de 

 s.f. Pradjekan voor ons aangezet. Medio 1913 werden in een jongen 

 100 P.O.J.-aan plant in tuin Karang-Anjar bij alle gomzieke planten 

 bamboestokken geplaatst, teneinde de hier vrij talrijke zieke plan- 

 ten gedurende de verdere groeiperiode te kunnen controleeren. Na 

 twee maanden waren de aangetaste planten nog niets gegroeid en 

 dus geheel achtergebleven, en den 6den October berichtte de Admi- 

 nistrateur ons, dat alle planten waren afgestorven. 



Van de s.f. Somobito werden door ons ontvangen twee 213 

 P.O.J.-planten en drie 100 P.O.J.-planten, alle gomziek, met witte 

 strooken op de .bladeren. De planten waren met een groote hoeveel- 

 heid aarde uit den grond gehaald, zoodat geen wortels waren be- 

 schadigd. Zij kwamen den volgenden dag op het Proefstation aan, 

 en werden onmiddellijk uitgeplant en Hink begoten. Het gelukte ons 

 echter niet. ondanks zorgvuldige behandeling, de planten in het 

 leven te houden. Er ontstonden nog eenige jonge uitloopers, maar na 

 drie weken was alles geheel afgestorven. 



Dat alle uitloopers van gomzieke jonge planten ook gomziek 

 worden, ligt trouwens in den aard der zaak. De gomziekte is immers 

 een voorbeeld van een echte vaatziekte. De jonge uitloopers, die aan- 

 vankelijk hun water van den moederstok ontvangen, zullen door de 

 waterbeweging den parasiet als het ware in zich opzuigen. 



In het algemeen zal de fabrieksaanplant vóór het invallen der 

 regens nog niet overal zoo ver zijn, dat de uitloopers van den moe- 

 derstok geheel zelfstandig leven op hun eigen wortelstelsel. Zoolang 

 dit niet het geval is, kan dus een gedeelte van de watervoorziening- 

 der uitloopers plaats hebben door den moederstok. Daardoor zullen 

 de uitloopers vanzelf via den geïnfekteerden moederstok besmet wor- 

 den. Zou de moederstok echter eerst ziek worden op een tijdstip, 

 dat de uitloopers reeds geheel in hun waterbehoefte voorzien door 

 eigen wortels, dan kan men krijgen, dat de uitloopers gezond blijven, 

 wanneer geen hernieuwde infektie van de uitloopers door hun eigen 

 wortels optreedt. 



De waarneming leert echter, dat dit voor het invallen der re- 

 gens in den fabrieksaanplant in de meerderheid der gevallen niet 

 voorkomt. Men krijgt dus een infektie, zoowel van uitloopers als van 

 moederstok, en daardoor een afsterven van de geheele plant. 



