86 



Ik- moet hierbij opmerken, dat deze strepen even goed kunnen 

 voorkomen op de jongste bladeren. Zij zijn daarop echter minder 

 duidelijk te zien, daar de jongste bladeren nog weinig chlorophyi 

 hebben. 



Werden zulke planten, waarbij dit eerste uitwendig zichtbare 

 ziektesymptoom op de bladeren optrad, in de lengte gespleten, dan 

 werd onder het vegetatiepunt nog niets abnormaals („nothing ab- 

 normal") waargenomen. Dit ,,nothing abnormal" van Tryon zal wel 

 zóó moeten worden opgevat, dat de door hem beschreven holten 

 onder het vegetatiepunt afwezig waren, want wij hebben reeds bij 

 de symptoombeschrijving gezien, dat het er onder het vegetatiepunt 

 van zieke planten alles behalve normaal uitziet. 



Men krijgt bij het lezen van de beschrijving van Tryon den in- 

 druk, dat uit gomzieke bibits soms nog vrij groote plantjes kunnen 

 ontstaan. Althans uit zijne verhandeling is niets anders te lezen, dan 

 dat het optreden van gomziekte bij jonge planten uitsluitend een 

 gevolg was van het gebruik van gomziek plantmateriaal en een be- 

 smetting van de jonge plant vanuit de zieke bibit. Misschien vond 

 Tryon dit een plausibele verklaring voor het optreden van gomziekte 

 bij jonge plantjes. Deze opvatting is echter niet juist, en trouwens 

 ook moeilijk in overeenstemming te brengen met het optreden van 

 gomziekte in maalriet, tenzij men voor dit geval zou willen aanne- 

 men, dat de ziekte tot op ouderen leeftijd van de plant latent bleef, 

 een aanname, die echter bezwaarlijk te motiveeren zou zijn. Tryon 

 omzeilt de moeilijkheid door geheel in het midden te laten, hoe de 

 maalrietplanten zouden worden geïnfekteerd. 



Onze ervaring in deze is, dat uit gomzieke bibits geen zieke 

 planten voortkomen om de eenvoudige reden, dat het oog een weinig 

 uitloopt en dan afsterft, wanneer dit er bij het uitplanten nog schijn- 

 baar gezond uit mocht zien. Meestal zijn echter aan een gomzieken 

 stok vrijwel alle oogen dood of afstervende. De ziekte bij jonge 

 plantjes ontstaat niet door infektie uit de gomzieke bibit, maar door 

 infektie door de wortels, zooals wij reeds vroeger hebben gezien. 



De met slijm gevulde holten onder het vegetatiepunt vormen 

 een afwijking met onze waarnemingen, daar dit verschijnsel door 

 mij nooit in gomziek riet op Java werd aangetroffen. In wat Tryon 

 zegt zou opgesloten liggen, dat de bakterie buiten de houtvaten 

 treedt en daar zich welig kan ontwikkelen als een slijmerige massa, 

 wat ik in de meer dan 1200 gomzieke planten, die ik tot nu toe 

 onderzocht, nooit heb kunnen vinden. Altijd was de bakterie uit- 



