94 



bladeren gelegenheid te geven door te groeien, heb ik niets kun- 

 nen vinden. 



In 1908 (21, pag. 20) werd pokkah-bong niet daarop gevolgd 

 afsterven van jonge plantjes in 100-rood geconstateerd. 



In hetzelfde jaar schreef Van Deventer (21, pag 128): „Afster- 

 vingsverschijnselen, sporadisch in No. 100-tuinen van enkele maan- 

 den oud, waarbij de jonge stengels een groot aantal roode vaatbun- 

 dels vertoonden en waarvan de bladeren, van buiten af te beginnen, 

 verdroogden, bleken aan sereh te moeten worden toegeschreven. Dit 

 verschijnsel is in de jonge No. 100 vrij algemeen, doch tot nu toe 

 niet van era stigen- aard geweest, daar de planten elkaar niet be- 

 smetten." 



Het volgende jaar (22. pag. 3) wordt opnieuw melding gemaakt 

 van afsterven van jong riet, vooral van 100 P. O. J. en van hevige 

 pokkah-bong, gevolgd door afsterven (22, pag. 4). 



In hetzelfde jaar wordt terzelfder plaatse (22, pag. 71) door 

 Wilbrink bericht over pokkah-bong bij de rietsoort 100-briün. „Eeni- 

 ge malen werden jonge planten van deze rietsoort ontvangen, die 

 de ziekte in zoo hevige mate vertoonden, dat herstel buitengesloten 

 scheen". En op dezelfde bladzijde onderaan: 



„De vroeger slechts in Kediri en liet Djombangsche waargeno- 

 men ziekte in G. Z. No. 100 trad dit jaar, naar de ontvangen inzen- 

 dingen te oordeelen, ook elders op. Deze ziekte openbaart zich in 

 het jonge riet door een steilen stand der topbladeren en een ver- 

 drogen der andere, welk verdrogen dikwijls streepsgewijze of in 

 plekken op de bladeren optreedt. Van de aangetaste stengels zijn 

 de vaatbundels in de dongkellans sterk rood gekleurd en vergomd, 

 terwijl ook in het parenchym dikwijls roodgekleurde plekken voor- 

 komen". 



Eerst door Van der Stok. (23, pag. 6 en 7) werd er de aandacht 

 op gevestigd, dat men hier te doen had met een tot nu toe niet 

 herkend ziekteverschijnsel, dat niet gebracht kon worden tot de op 

 dat tijdstip voor Java beschreven ziekten in het suikerriet. Hij wees 

 erop, dat het afsterven geen gevolg was van pokkah-bong, omdat 

 ook stokken gevonden werden, die geheel vrij waren van pokkah- 

 bong en toch de afstervings verschijnselen met doorloopende roode 

 vaatbundels in den stengel en strepen op het blad vertoonden. De 

 ziekte werd niet voor infektieus gehouden, daar geen parasieten 

 konden worden gevonden. Zij weid het eerst gevonden in 100-bruin 

 (waarschijnlijk een Loethersafstammeling), en analoge afstervings- 



