96 



worden, dat men hier te doen had met een bakterieziekte. Daar de 

 ziekte op sommige ondernemingen in den jongen aanplant nogal 

 schade aanrichtte, zoodat zelfs een enkele maal een tuin moest wor- 

 den overgeplant, meer in het bijzonder in aanplantingen van 100 

 P:0. J., was het van groot belang deze ziekte grondig in studie te 

 nemen. 



Hiertoe bestond te meer aanleiding, daar door de ziekte het 

 voortbestaan van een der meest waardevolle rietsoorten van Java 

 bedreigd scheen. Waar de ziekte vrij hevig optrad, was men bevreesd 

 voor een catastrophe, die, dacht men, even erg kon worden als de 

 serehziekte. Men wist bovendien niet, of men de ziekte niet sterk 

 zou uitbreiden door plantmateriaal te nemen van besmette tuinen, 

 evenals dit bij de serehziekte liet geval is. Men werd dus geplaatst 

 voor de keuze een tuin, waarin zich ziektegevallen hadden voorge- 

 daan, of af te schrijven voor plantmateriaal, of het te wagen en toch 

 uit te planten. Het eerste beteekende een niet gering verlies, het 

 tweede inderdaad een waagstuk, toegerust met de weinige kennis, 

 die men toen nog van deze ziekte had. In September 1913 werd 

 door de cultuurafdeeling van het Proefstation aan alle ondernemin- 

 gen een circulaire over gomziekte toegezonden, vergezeld van een 

 vragenlijst, daar ons op dat tijdstip nog weinig gegevens voor de 

 praktijk ten dienste stonden. Wij hadden nog slechts kunnen vast- 

 stellen, dat de ziekte de gewone gomziekte was, dat zij besmettelijk 

 was, en de oorzaak een bakterie, die de houtvaten verstopte, waar- 

 door de waterbeweging gestoord werd, en de planten verdroogden. 



Het is misschien niet overbodig er in dit verband op te wijzen, 

 dat het begrip besmettelijkheid niet zoo moet worden opgevat, dat 

 een plant, die door een infektieziekte is aangetast, ook noodzakelijk 

 hare buurvrouw moet besmetten. 



Herhaaldelijk ontmoet men in de literatuur van het suikerriet 

 de opvatting dat een sporadisch optreden van een ziekte in den 

 aanplant tegen hare besmettelijkheid zou spreken. Niets is minder 

 juist dan dit. Onder besmettelijkheid heeft men slechts te verstaan, 

 dat de parasiet* bij overbrenging op een gezonde plant in staat is in 

 het gezonde weefsel van de nieuw geïnfekteerde plant in te dringen. 

 Heeft die overbrenging in de natuur niet plaats, wat bij de gomziekte 

 regel is, is dus de ziekte niet contcujieus, dan spreekt dat volstrekt 

 niet tegen den infektieuzen aard der ziekte. Vandaar dat b.v. de 

 veldproeven, die in den loop der jaren aangezet zijn om de besmet- 

 telijkheid der serehziekte aan te toonen, geen bewijzen tegen den 



