100 



Semarang : Langsee, Majong, Gemoe, Besito, Pakkies. 



Pekalongan : Kalimati, Tirto, Petaroekan. Balapoelang, Ke- 



mantran, Kemanglen, Bandjaratma, Ketang- 



goengan West. 

 Cheribon : Nieuw Tersana, Gempol, Kadipaten. 



Hoofdstuk 8. Bacteriosis en toprot. 



Nadat een overzicht gegeven is van bet voorkomen der gomziekte 

 op Java, dient nog gewezen te worden op de omstandigheid, dat 

 vroeger een tweetal ziekteverschijnselen, de bacteriosis en het toprot, 

 met gomziekte verward zijn geworden. Wanneer men de oudste 

 verhandelingen over gomziekte leest, zal men tot de overtuiging 

 komen, dat dit ons niet behoeft te verwonderen. In de vorige blad- 

 zijden is trouwens reeds in het licht gesteld, dat Cobb en later ook 

 Tryon zeer waarschijnlijk een gecompliceerd ziektebeeld hebben be- 

 schreven. 



In het kort dient dus op deze verkeerde opvatting gewezen te 

 worden, waardoor ik tevens de gelegenheid zal hebben nog wat 

 nader op bacteriosis en toprot in te gaan. 



In 1895 publiceerde Went (6, pag. 589) een kleine mededeeling, 

 waarin hij meende erop te moeten wijzen, dat op de onderneming 

 Bandjardawa zich hoogstwaarschijnlijk gevallen van gomziekte had- 

 den voorgedaan. Volkomen zekerheid kon Went hieromtrent echter 

 niet geven door de onduidelijke en hoogst onvolledige beschrijving 

 van de eerste door Cobb gepubliceerde mededeeling over gomziekte. 

 Wij meenen niet beter te kunnen doen dan de symptoombeschrij- 

 ving van het door Went gevonden en beschreven zieke riet woor- 

 delijk weer te geven : 



„Men zoeke in zijn aanplant naar riet, waarvan de top met de 

 bladerkroon is gestorven, of op het punt van dood te gaan is. 

 Zulke stengels snijde men overlangs door. Wanneer dan de (gom)- 

 ziekte aanwezig is, vindt men aan den top roode vlekken en roode 

 vaatbundels, daarnaast enkele holten. Het geheele verdere deel 

 van den stengel is niet helder geelwit van kleur, maar als door- 

 trokken met veel vocht. Dikwijls is de stengel van binnen hol, en 

 den ziet men in die holte slijm- of gommassa's, die bij opdroging 

 helder wit zien. De vaatbundels zijn nog maar zeer los verbon- 

 den met het omliggende weefsel, zoodat zij als lange draden uit 

 het doorgesneden riet getrokken kunnen worden. Het meest ken- 

 merkende van de ziekte is de zeer onaangename, zure lucht 



