101 



(eenigszins aan verzurende stijfsel herinnerend), die een door- 

 gesneden rietstok verspreidt, en die geheel afwijkt van de gewone 

 lucht van rottend riet". 



In het volgende jaar werd hetzelfde ziektebeeld door Went (7, 

 pag. 125) op een andere onderneming aangetroffen, en in 1897 be- 

 richt Prinsen Geerligs (8, pag. 011) dat hij een rietzending ontving, 

 die dezelfde verschijnselen vertoonde als indertijd het riet van Ban- 

 djardawa, dat door Went werd beschreven. 



Uit een uitvoerige beschrijving van een ziekte in het suikerriet 

 door 'Raciborski (10, pag. 391) in zijn „Voorloopige mededeelingen 

 omtrent eenige rietziekten", welke aangeduid wordt als bakteriosis, 

 blijkt niet, dat hij bekend was met de door Went waargenomen ver- 

 schijnselen in het riet op de s.f. Bandjardawa. Het lijdt echter geen 

 twijfel, of het door Went beschreven ziektebeeld en de bacteriosis 

 van Raciborski zijn identiek. 



Kr werden door Raciborski een groot aantal bakteriën in de 

 rietstengels gevonden, welke zich daar blijkbaar in ongewone mate 

 moesten hebben vermeerderd. 



,,Hier dringen zij in de parenchymcellen binnen en vermeerde- 

 ren zich daar zoo sterk, dat de inhoud van vele dier cellen geheel 

 in een slijmachtige bakteriënmassa veranderd wordt. Bij een verder 

 gevorderd stadium der ziekte verrotten de onderste geledingen, en 

 er blijven dikwijls niets meer dan de houtachtige bastdeelen der 

 vaatbundels over". 



Tegelijkertijd ontwikkelde zich dan, „ten deele ook tengevolge 

 der werking van tevens binnengekomen schimmels", een sterke, zure 

 lucht, 



Er moet al dadelijk worden opgemerkt, dat de bakteriën, die in 

 bacteriosisstokken voorkomen, niet in de cel dringen, maar alleen 

 tusschen de cellen, en deze van elkaar isoleeren door oplossen der 

 middenlamel, terwijl de zure lucht uitsluitend stamt van het door 

 de bakteriën gevormde boterzuur. 



Door infektieproeven trachtte Raciborski vast te stellen, dat de 

 bakteriën de oorzaak der ziekte waren. Hij bracht, om hiertoe te 

 geraken, kleine, door bakteriën bewoonde stukjes weefsel van aan- 

 getaste stokken over in gezonde stukken riet, maar de ziektever- 

 schijnselen bleven uit. 



Van belang is het in dit verband te vermelden, dat de ziekte 

 vooral in Februari, dus inde regen rijkste maand van den Westmoes- 

 son, werd geconstateerd. 



