106 



bijdragen meerderen steun te geven aan de opvatting van Wakker, 

 die ongetwijfeld juist is. 



Gaat men bij isolaties uit dit rottend weefsel uit van materiaal 

 op de grens van ziek en gezond, dan krijgt men een reinkultuur. 

 wanneer men zoo'n stukje weefsel onder steriele voorwaarden uit 

 den stengel haalt en b.v. uitstrijkt op een moutagar plaat. De geïso- 

 leerde bakterie blijkt thuis te behooren in de lactis aërogenesgroep, 

 en is, althans te oordeelen naar de veranderingen in den stengel, 

 in staat de middenlamel der parenchymcellen op te lossen, waar- 

 door deze los van elkaar komen te liggen. Als gevolg daarvan vindt 

 men dan de vaatbundels als geïsoleerde draden in de leden terug. 



Deze geïsoleerde parenchymcellen doen zich bij het riet voor 

 als cylindertjes met op de hoeken zwak afgeronde platte eindvlakken. 

 Het protoplasma ligt in deze parenchymcellen als een verschrom- 

 pelde massa, die overal van den cel wand heeft losgelaten. 



In het meer naar onder gelegen deel van den stengel, waar, 

 naar het glazige uiterlijk te oordeelen. reeds infiltratie heeft plaats 

 gehad, worden geen bakteriën meer aangetroffen. Aan de bakteriën 

 gaat dus steeds een bakteriënvrij, afgestorven stuk vooruit. 



Dit afsterven moet dus plaats gehad hebben door de stofwis- 

 selingsprodukten. waartoe o.a. melkzuur en azijnzuur behooren, en 

 waardoor het onderliggend, nog levend weefsel blijkbaar wordt gedood. 



Niet onmogelijk is het ook, dat de hakterie een diffundeerend 

 enzym afscheidt, dat de middenlamel oplost. Dit zou echter nog door 

 een nader onderzoek moeten worden uitgemaakt. 



Het doode materiaal, dat deze bakterie achter zich laat, geeft 

 natuurlijk aanleiding tot het ontstaan eener secundaire flora, en het 

 is door deze, dat de onaangename rottingslucht ontstaat, die men 

 altijd in toprotplanten opmerkt. 



Er werd reeds op gewezen, dat Wakker door infektie der door 

 hem geïsoleerde bakteriën in gezond weefsel hierin rottingsverschijn- 

 selen kon te voorschijn roepen. 



Met de door ons geïsoleerde bakterie zijn nog geen infektiepröe- 

 ven verricht, maar de omstandigheid, dat zij het verst in den stok 

 was doorgedrongen, maakt het niet onwaarschijnlijk, dat zij ook in 

 staat zou zijn bij enting in vooraf verwond weefsel dit tot rotting 

 te brengen. 



Men heeft hier eigenlijk met een bakteriëntype te doen, waarvan 

 men vaak niet kan zeggen, of men haar parasiet of saprophyt moet 

 noemen. Het hier beschreven geval staat trouwens niet op zichzelf. 



