113 



meeste oogen aan deze stokken waren uitgeloopen en daarna afge- 

 storven. Het gelukte mij uit dit zestiental stokken nog slechts twee 

 bibits (e verkrijgen, die resp. 1 en 6 schijnbaar gezonde oogen hadden. 



Deze bibits werden uitgeplant op den 2lsten April 1914. De eene 

 bibit kwam heelemaal niet op, d.w.z. hel oog liep uit tot een lengte 

 van ongeveer G c.M., en verdroogde daarna. Van de andere bibit, 

 waaraan ü oogen voorkwamen, liepen alle oogen uit, en zagen er aan- 

 vankelijk goed uit. 



Op den 2den Mei 1914 zag ik op de blaadjes van de jonge sprui- 

 ten fraaie overlangsche witte strooken. Het aantal strooken was vrij 

 talrijk, want soms kwamen er zelfs zes naast de hoofdnerf loopende 

 witte strepen op één blaadje voor. Twee i\cr spruitjes leden aan 

 pokkah-bong, wat uitwendig zichtbaar was door de misvorming aan 

 de jongste blaadjes. Op den 12den Mei waren de plantjes nog bijna 

 even groot als op den 2den Mei. De lengte van af de bibit tot den 

 top van de bladeren bedroeg 16 c.M.. De toppen der bladeren begon- 

 nen reeds te verdrogen. Aan liet einde derzelfde maand waren de 

 plantjes totaal afgestorven. 



Waren deze bibits dus in den fabriek saanplant uitgeplant, wat 

 a priori niet te verwachten geweest was om de reden, die ik hier- 

 boven noemde, dan zonden ze toch na hoogstens twee weken uit den 

 aanplant verwijderd geworden zijn. en vervangen door inboetmate- 

 riaal. Men zon dus van deze bibit in het ongunstigste geval, n.l. in 

 geval van uitplanten, niet de minste stoornis in zijn aanplant heb- 

 ben ondervonden. 



Daarbij komt nog, dat, afgezien van hetgeen reeds hierboven 

 werd gezegd, een oogst van twee schijnbaar gezonde bibits van zestien 

 stokken zoo gering is, dat voor uitbreiding door topstek geen gevaar 

 bestaat. 



Dat dit afstervingsproces bij het gebruik van besmet plantma- 

 teriaal zoo verbazend vlug gaat, vloeit voort uit een reeds vroeger 

 gemaakte opmerking, dat de gomziektebakterie vooral sterk tot uiting- 

 komt in de jongste deelen van de plant. Al zagen dus de uitgeplante 

 oogen er nog schijnbaar gezond uit, toch waren ze reeds heftig aan- 

 getast. Zoodra de oogen nu gaan uitloopen, kunnen ze al spoedig door 

 de verstopping van de houtvaten door de bakterie niet meer in hunne 

 waterbehoefte voorzien, en sterven af. Hetzelfde neemt men trouwens 

 reeds waar bij de meeste oogen. wanneer ze nog aan den stok zitten. 

 De oogen aan de gomzieke stokken loopen uit en verdrogen. Het 

 verloop der ziekte is van dien aard, dat zij zichzelf uitroeit. 



