MEDEDEELINGEN VAN HET PROEFSTATION VOOR DE 

 JA VA-SUIKERINDUSTRIE. 



No. 5. 



HET PLANTEN MET UITLOOPERS 



door 

 J. SCHUIT, 



Directeur der Onderafdeeling Djocja v;tn het Proefstation 

 voor de Ja va-Suikerindustrie. 



Het planten op deze wijze is reeds beschreven in Archief 191 1 

 door de 11.11. J. C.' Jerschavek, W. Struben en C. Holman resp. 

 hl/.. 1152, 1378 en 1561, en door den Heer W. Baud in Archief, 

 September 1914, blz.1357; verder is in een voordracht, door Dr. Ph. 

 Van Harreveld in Januari 1914 te Pasoeroean gehouden, een over- 

 zicht over het onderwerp gegeven. 



De methode bestaat hierin, dat geplant wordt met bibits, waar- 

 van het oog of de oogen reeds uitgeloopen zijn, in tegenstelling met 

 de gewone wijze van planten, waarbij bibits met nog onuitgeloopen 

 oogen gebruikt worden. In verschillende streken van Java noemt 

 men deze manier het planten met pang's, rajoengan's, ankrek's, ke- 

 biri's, tjengke's; wij zullen hier do uitdrukking rajoengans gebruiken 

 in tegenstelling met de bibits met onuitgeloopen oogen, die wij 

 mentah zullen noemen. 



Volgens mij verstrekte inlichtingen door oudere planters word 

 vóór de serehcrisis, dus omstreeks 1880, dikwijls van deze plant- 

 wijze gebruik gemaakt; daarna raakte ze in onbruik, en het oud- 

 ste mij bekende geval van toepassing daarna, is vanaf 1899 op de 

 onderneming Gondang-Winangoen (onder administratie van den Heer 

 Arnold). Mot het uitbreiden <\ev vlaktebibittuinen breidde de me- 

 thode zich hoe langer hoe meer uit, en reeds omstreeks 1906 was 

 ze in de Vorstenlanden zeer algemeen; in dienzelfden tijd moet ze 

 ingevoerd zijn in den Oosthoek, want in het debat, dat op een door 

 mij in 1908 (Mei) gehouden voordracht over bibit volgde, bracht de 

 Heer Nieuwdorp van Gending haar als iets nieuws en aanbevelens- 

 waardige ter sprake. 



