182 



vóór het planten te letten; na de eerste kleine aanaarding is er 

 verder ook geen verschil, terwijl het werk in een 1-oogs rajoengan- 

 aanplant, waar alle bibits verticaal als stokjes in een lijn staan, zeer 

 gemakkelijk is. 



De voordeden van rajoengan-aanplant zijn 1ste een veel grooter 

 uitlevering der bibittuinen, 2de een zeer gelijkmatige jonge aan- 

 plant met bij behoorlijk wei-ken zoo goed als geen soelammans. De 

 nadeelen zijn een iets grooter waterverbruik in het begin, en het 

 feit, dat voorzichtiger en zorgvuldiger door het volk gewerkt moet 

 worden. Vooruit zeggen welke soort rajoengan nu de beste is, kan 

 ik niet. Er zijn hier ondernemingen, die niets dan tikillan planten, 

 andere alleen 2-oogs rajoengan, terwijl er ook zijn, die hoofdzakelijk 

 met 1-oogs rajoengan werken (ofschoon dit in de laatste jaren 

 minder wordt). Op alle drie wijzen kunnen bij behoorlijk toezicht 

 uitstekende aanplantingen verkregen worden. 



Tot dusverre is mij nog geen rietsoort bekend, waarbij bezwaren 

 zouden bestaan om haar rajoengan uit te planten. 



Ziekten en plagen. 



Bij niet voldoende desinfectie kan soms groote schade ontstaan 

 door ananasziekte en roodsnot; er zijn enkele soorten kleine snuit- 

 kevers, die gaarne de pas uitgeloopen oogen opvreten; tot dusverre 

 is door laten wegvangen altijd de plaag afdoend bestreden kunnen 

 worden. Door zonnebrand ontstaan dikwijls groote witte vlekken op 

 de rossen, die echter van geen beteekenis zijn. Eenige variëteiten 

 vertoonen het verschijnsel dat bij de stokken, die door zeefvaten- 

 ziekte aangetast zijn, de oogen veel langzamer (soms in het geheel 

 niet) uitloopen dan bij de gezonde stokken. Vooral bij 247 komt dit 

 voo.r; men vindt daar dikwijls stokken, waarvan de oogen aan één 

 zijde uitloopen. aan de andere niet. Bij splijting blijkt dan dat aan 

 de niet uitloopende zijde de stok op de knoopen zeefvatenziekte 

 vertoont. Er zijn echter ook soorten, zooals 66 B, die. zeefvatenziek 

 of niet, even goed uitloopen. Bij soorten, vatbaar voor gomziekte, 

 treedt meestal ( b. v. E. K. 2) de gomziekte in rajoenganaanplant 

 erger op dan in mentah-aanplant. 



Djocja.. 4 Januari 1915. 



