185 



energie, evenals bij de explosie van zekere chemische verbindingen. 

 Deze bestaat slechts in een omlegging van atomen, zonder opname 

 van een andere stof. De aërobe organismen, kortweg ,,aëroben" ge- 

 noemd, betrekken de benoodigde energie uit de organische stoffen 

 met behulp van de zuurstof. Zij zijn in staat de beschikbare ener- 

 gie ten volle te benutten. Voor de „anaëroben" is dit veelal niet 

 mogelijk, daar de gebonden zuurstof in de organische stoffen meestal 

 ontoereikend is om voorhanden koolstof' en waterstof tot C0 2 en 

 H 2 te oxydeeren. 



De sulfaatreductie. 



Verschillend van de boven beschreven reductie is een andere 

 omzetting, welke in den bodem kan optreden, en wel de sulfaatre- 

 ductie. Dit volslagen anaërobe proces wordt veroorzaakt door een 

 reduceerende spiril*, in 1895 door Beijerinck *■) ontdekt, waaraan hij 

 den naam van Microspira desulfuricans heeft gegeven. 



Bij aanwezigheid van organische stoffen wordt het gips uit 

 den bodem gereduceerd tot zwavelwaterstofgas. Van Deldkn 2 ) 

 toonde aan, dat de sulfaatreductie uitsluitend in tegenwoordigheid 

 van gemakkelijk oxydeerbare organische stoffen verloopt. De zuur- 

 stof uit het sulfaat wordt overgedragen op de organische verbin- 

 dingen; bij deze oxydatie komt, als exotherm proces, energie vrij, 

 welke de sulfaatspirillen voor het levensonderhoud ten nutte komt. 

 Het verloop van de sulfaatreductie is door het volgende schema voor 

 te stellen: 



2C... + CaS0 4 + H 2 -+ CaC0 3 -f C0 2 -f H 2 S. 



In de vergelijking stelt C ... de koolstof bron voor. 



Het vrijkomende zwavelwaterstofgas, waarvoor de wortels der 

 cultuurplanten zeer gevoelig zijn, wordt in den bodem meestal vast- 

 gelegd in den vorm van onoplosbaar zwavelijzer, FeS. De zwarte 

 kleur der gronden, waarin de sulfaatreductie verloopt, is voorname- 

 lijk aan het ontstane zwavelijzer toe te schrijven. Voorbeelden van 

 sulfaatreducties in het groot zijn b.v. het slik van de Nederlandsche 

 wadden en in stilstaande modderslooten. 



Uit de vergelijking blijkt, dat de ontleding plaats heeft ten koste 

 van de organische stof. Theoretisch kan deze bij de sulfaatreductie 

 geheel verdwijnen, indien de afzonderlijk beschikbare zuurstofbron, 

 het gips, toereikend is. Voor het gewone anaërobe reductieproces 



1) Centralbl. f. bakt. 2de afd. 1ste Bd. 1895, pag. 1. 



2) Van Delden. Centralblatt. f. Bact. Bd. XI, 2te Abt. 1903, pag. 83. 



