187 



hier verklaarbaar, niet alleen door het hooge gehalte aan organische 

 stof, maar vooral door de aanwezigheid van het zwartgekleurde zwa- 

 velijzer. Aan den verschen grond zelf was geen reuk van zwavel- 

 waterstof te onderkennen; dit gas werd alleen vrij bij behandeling- 

 met zoutzuur. Overbodig is bijna de mededeeling, dat de ferro- 

 reactie met behulp van roodbloedloogzout en verdund azijnzuur sterk 

 positief uitviel. Op het stilstaande water, in goten en leidingen hier 

 aanwezig, dreven iriseerende vliesjes. Vermoedelijk was dit ook zwa- 

 velijzer, èen ferro verbinding zeker. 



De grond van Semekan Zuid vertoonde de beschreven bijzon- 

 derheden in mindere mate dan die van Noord. 



Productiecijfers. 



In vorige jaren verkeerden de beide meergenoemde tuinen in 

 denzelfden toestand als boven is geschetst. De opbrengst aan riet 

 en suiker voor drie oogstjaren is in het volgende lijstje aangegeven. 



Semekan Noord. 



1911 



idem 



1606 



1 56,1 



9,7 



1914- 



idem 



1179 



1 05.5 



8,9 



Semekan-Zuid. 



1 908 



100 P.O.J. 



1590 



134.5 



8,5 



1911 



idem 



1387 



130.5 



9.4 



1914 



idem 



1168 



103.1 



8.8 



Bij een vergelijking der tuinen Noord en Zuid is de hoogere riet- 

 productie van Noord opvallend, ofschoon Zuid minder nat. en veel 

 minder rawahgrond was. In 1914 was het product belangrijk lager, 

 doordat deze tuinen in den Oostmoesson hadden geleden door droogte, 

 in den Westmoesson door bandjirs. 



Uit een bacteriologisch onderzoek volgt gemakkelijk, dat de 

 tuinen Semekan Noord en Zuid een geval van sulfaatreductie waren. 



Deze werd als volgt aangetoond. Een goed gesloten stopfleschje 

 werd gevuld met een oplossing van de samenstelling: 



