188 



C.M3. 



gram 



» 



» 



» (of gips). 



» 



Hierin gaf een weinig van den te onderzoeken grond als infec- 

 tiemateriaal na 4 a 5 dagen bij 28 a 30° C. een rijkelijke sulfaatre- 

 ductie, kenbaar aan de sterke ontwikkeling van zwavelwaterstofgas 

 en de vorming van zwavelijzer. Beide zwavelverbindingen zijn van 

 het sulfaat uit de cultuurvloeistof afkomstig, daar dit de eenige 

 voorkomende zwavelbron is. De sulfaatreductie is ook te demon- 

 streeren in vaste cultuurbodems, waarvoor gelatine en agar-agar 

 dienen. Daartoe stolt men de bovenstaande oplossing met 12% ge- 

 latine of 2% agar-agar, en vult hiermede reageerbuizen voor 2 / 3 

 van de hoogte. Vóór de stolling mengt men deze cultuurmedia met 

 een weinig watersuspensie van de infectiestof. De buizen met ge- 

 latine worden in een thermostaat van 20° C. geplaatst, die, met 

 agar-agar gevuld, blijven bij onze tropische kamertemperatuur van 

 28 a 30° C. staan. Na eenige weken is de inhoud' der reageerbuizen 

 geheel zwart gekleurd door het gevormde zwavelijzer. In jonge 

 vloeistofculturen met weinig H 2 S-ontwikkeling zijn met het micros- 

 coop de kleine en zeer snel bewegende sulfaatreduceerende spirillen 

 waar te nemen. In oude culturen zijn zij niet gemakkelijk te vin- 

 den; de beweeglijkheid is verloren gegaan, en de vorm is veran- 

 derd 4). 



Bij het staan aan de lucht verdwijnt de zwarte kleur van den 

 grond door oxydatie van het zwavelijzer. Brengt men dezen ontkleur- 

 den grond, met wat water tot een brij aangemaakt en eenige infec- 

 tiestof in hooge cylinderglazen. dan treedt na een paar weken de 

 zwartkleuring weer op. Voegt men echter van tevoren een zwak 

 of verdund anorganisch zuur toe (liever geen zwavelzuur; het ge- 

 schiktst is phospborzuur) totdat de reactie zwak zuur is, dan blijft 

 de sulfaatreductie uit. Zij vangt pas aan bij neutralisatie van liet 

 zuur. Deze waarneming is in overeenstemming met het feit, dat de 

 sulfaatspirilleu alleen in neutrale of zwak alkalische media tot volle 

 ontwikkeling en werkzaamheid komen. 



Er is in liet voorgaande reeds op gewezen, dat in de beide tui- 

 nen, Semekan Noord en Zuid, van vrije zwavelwaterstof geen sprake 



1) Van Delden. Centralbl. f. Bakt. Bd. XI, 2de afd. 1903, pag. 83. 



