319 



links kunnen verschuiven, en zoodoende de hoeveelheid jodium iets 

 minder doen worden. 



Een stijfseloplossing, die dooi' een weinig J 2 blauw gekleurd is, 

 wordt echter bij toevoeging van ferrosulfaat eerst na langeren tijd 

 lichter van kleur, doordat de reactie in tegengestelde richting veel 

 langzamer verloopt. 



Het ontstane jodium kan: 



Ie. als zoodanig blijven bestaan; 



2e. oxydeerend werken, o.a. op organische verbindingen, volgens 

 de formule 



J 2 -f- H 2 ^ '2 HJ + O II. 



waarbij het HJ teruggevormd wordt, hetgeen neerkomt op een oxy- 

 datie van de organische stof door ferrisulfaat (tel I en II op); 



3e. aan organische verbindingen (voornamelijk onverzadigde), ge- 

 addeerd worden. 



Teneinde proefondervindelijk te bewijzen, dat door de in den 

 bodem aanwezige organische stoffen jodium aan de reactie kan wor- 

 den onttrokken, werd een grond (afkomstig van een rawah-tuin 

 van de s.f. Madjenang), die in sterk gereduceerden toestand verkeer- 

 de en die geen jodium vrijmaakte uit de II J-oplossing, met de tien- 

 voudige hoeveelheid gedestilleerd water gedurende omstreeks 5 mi- 

 nuten gekookt en daarna gefiltreerd. 



Aan het afgekoelde filtraat werd een waterige jodiumoplossing 

 toegevoegd, die 107 milligram J 2 per liter bevatte. 



Het bleek nu, dat de organische stof, welke op deze wijze uit 

 100 gram grond (berekend op droog) kon geëxtraheerd worden, in 

 staat was om 20,5 m.G. J 2 te doen verdwijnen. (Dat het heldere wa- 

 terige extract organische stof bevatte, kon gemakkelijk worden aan- 

 getoond door een gedeelte van het filtraat in te dampen en het resi- 

 du op een platina blikje te verkolen; ferroverbindingen bleken in dit 

 waterige extract te ontbreken). Na deze extractie met water werden 

 aan den grond bij gewone temperatuur eenige druppels verdund zwa- 

 velzuur (1 : 1) toegevoegd, ongeveer 5 minuten gedigereerd, en daarna 

 gefiltreerd. Aan het filtraat, dat zoowel ferro- als ferrisulfaat bevatte, 

 werd overmaat joodkalium en stijfsel toegevoegd, waarna met den ko- 

 lorimeter van Donnan 1 ) de verkregen blauwkleuring vergeleken werd 

 met die van een standaardoplossing van bekende sterkte. (Hoewel deze 

 bepaling voor grootere hoeveelheden jodium niet nauwkeurig is, is zij 

 voor kleinere, welke niet meer te titreeren zijn, vrij goed bruikbaar). 



1) Zie afbeelding in Centralbl. f. Bakteriologie Bd. 41, blz. 376. 



