471 



wijzing. De phasentheoretische beschouwingen geven dientengevolge 

 geen antwoord op deze vraag, zoolang zich dergelijke verbindingen 

 niet in kristallijnen toestand afzetten, waarbij het niet noodig is 

 haar in zuiveren toestand te isoleeren, doch het voldoende is haar te 

 constateeren door discontinuïteit in de oplosbaarheids- of stollijnen, 

 en zelfs dan nog zal men nog andere beschouwingen te hulp moe- 

 ten roepen. 



Het is nu feitelijk het werk van de in den loop der tijden voor- 

 gestelde melassetheorieën geweest, om te trachten een verklaring te 

 geven, waarom de vorm van het saccharose-verzadigingsvlak is, zoo- 

 als hij is. De theorie, die hierin het best geslaagd en daarom dan 

 ook algemeen aangenomen is en alle andere heeft verdrongen, is 

 de melassetheorie van Prinsen Geerligs. Waar deze theorie, zoo- 

 als opgemerkt, beoogt een verklaring te geven, waarom het saccha- 

 rose-verzadigingsvlak den besproken bijzonderen vorm heeft, blijft 

 zij door de in deze verhandeling gevoerde beschouwingen in wezen 

 onaangetast. Hieruit volgt dan verder ook terstond, dat deze theo- 

 rie geen ingrijpende rol zal spelen, indien de uitgeputte meiassen 

 beschouwd moeten worden als al of niet onderkoelde eutectische 

 mengsels, daar deze punten dan geen deel uitmaken van één ver- 

 zadigingsvlak. 



Ts de melasse echter niet te beschouwen als een eutectisch 

 mengsel, dan past deze theorie zich geheel bij de gegeven beschou- 

 wingen aan, en het lijkt mij niet ongewenscht aan te geven, hoe de me- 

 lasse, opgevat volgens Prinsen Geerligs als een stroopachtig vloei- 

 bare, geheel of gedeeltelijk gehydrateerde verbinding, die aan saccha- 

 rose verzadigd is, in het door mij afgeleide saccharose-verzadigings- 

 vlak, evenals alle verzadigde oplossingen, hare bepaalde plaats vindt. 



Indien er bij de eindkristallisatietemperatuur, d.i. de tempe- 

 ratuur, waarvoor fig. 7 is geteekend, een kristalliseerbare verbinding 

 tusschen alle componenten optrad, zou dit aan de isotherme ruim- 

 tefiguur in fig. 7 blijken door het optreden van een vierde verza- 

 digingsvlak, dat den ruimteboek, waarvan E het hoekpunt is, zou 

 afstompen, zooals bijvoorbeeld aangegeven door het vlakje abc. In 

 alle punten van dit vlakje is vloeistof in evenwicht met de verbin- 

 ding. Dit nu zal het geval zijn, als de kristallisatietemperatuur zóó 

 ligt, dat alle componenten, uitgezonderd het water, naast de ver- 

 binding in vasten toestand kunnen voorkomen. Hiervoor moet de 

 kristallisatietemperatuur dus in ieder geval beneden het smeltpunt 

 der verbinding liggen. Ligt deze temperatuur echter hooger dan dit 



