502 



weinig zachter dan het bij met juist rietgewicht zou zijn. Bij den 

 2en molen is deze fout zelfs dan, vergeleken bij de normaalsapper- 

 sing, vrijwel te verwaarloozen, terwijl bij den len molen het verschil 

 tusschen verkregen en normaalsappersing, indien het rietgewicht 5% 

 te hoog was geweest, maximum 2 % geprononceerder wordt, doch 

 bij den 3en molen blijkt een 5% te hoog rietgewicht oorzaak, dat 

 men de sappersing in absolute waarde van 6% — 10% te laag vindt, 

 en vergeleken bij de normaalsappersing, die men dan slechts van 

 0,9% tot 1% te laag vindt, is het verschil nog zoo groot, dat het 

 direct opvallen moet. Daaruit blijkt, dat indien de beide voormolens 

 een sappersing krijgen dicht bij de normale, en men kan den 3en 

 molen niet omhoog brengen en slechts een belangrijk van de nor- 

 male afwijkende sappersing verkrijgen, er een zeer zwaar vermoeden 

 is op of foutief riet-, of foutief ruwsapgewicht *). Ik nam in bijlage 

 X een fabriek op, waar de cijfers zoodanig zijn, dat dit vermoeden 

 wel tot zekerheid mag uitgebreid worden, deze fabriek is met een 

 X gemerkt. 



"Wij zien rechts daarvan een fabriek, die ook reden heeft, daar- 

 naar een onderzoek in te stellen. 



Ook hiermede kan men dus met de nieuwe controle inzicht 

 krijgen. Op de hoofdresultaten, wat den molenarbeid in totaal be- 

 treft, heeft een foutief riet- resp. ruwsapgewicht geen invloed; op 

 de detail-beoordeeling van de beide eerste molens, ook een te ver- 

 waarloozen invloed, doch een foutief rietgewicht resp. ruwsapge- 

 wicht heeft wel invloed op de beoordeeling van den 3en molen, maar 

 dan spoedig zoo, dat, indien dit eenigszins belangrijk is, dit terstond 

 op moet vallen. 



Indien een zeer variabel vezelstofgehalte samengaat met zeer 

 variabele sappersing van oorspronkelijk sap, kan men met vrij groote 

 zekerheid zeggen, dat er wat niet in orde is met riet- resp. ruwsap- 

 weging. 



Bij het op deze wijze doorrekenen van de resultaten ben ik 

 tevens gekomen op een uitdrukking, die zeer vermoedelijk toelaat 

 een oordeel te vellen, of de bepaling van lb s |, en b sfl 3, resp h^ juist 

 geschiedt. Het bleek mij toch, dat een paar fabrieken dit niet deden, 

 en uit de resultaten kan dan direct aangetoond worden, dat er in een 

 dezer bepalingen een fout geslopen is. Op deze kwestie kom ik later 

 terug. 



') Ook op dit punt is sedert het afgeven dezer publicatie meer licht gekomen, waarop nader wordt 

 teruggekomen. 



