504 



welke stof eventueel gemest diende te worden. Daarmee hoopte 

 men de vruchtbaarheid van den bodem te kunnen beoordeelen. 



De moeilijkheid hierbij was. op welke wijze de grond dient 

 geëxtraheerd te worden, om een juist beeld van de voor de plant 

 beschikbare voedingsstoffen te verkrijgen. Vooral het phosphorzuur- 

 en kaligehalte zijn daarbij van belang. Stikstof is in het tropische 

 droge klimaat in den regel in te geringe hoeveelheid aanwezig. 



Voor het bepalen van het phosphorzuur- en kaligehalte van den 

 bodem is de op Java gebruikte methode het extraheeren met 25% 

 (tegenwoordig 22,9%) koud zoutzuur en 2% citroenzuur. Het zout- 

 zuurextract geeft de hoeveelheid P.7O5 en kali aan, waarvan gedu- 

 rende de groeiperiode van de plant slechts een gedeelte ter beschik- 

 king kan komen, en het citroenzuurextract geeft de hoeveelheid 

 aan, welke de plantenwortels vermoedelijk kunnen opnemen. Men 

 heeft n.1., daar men zich voorstelt, dat de plant door zuurafschei- 

 ding de voedingsstoffen voor zich oplosbaar maakt, den zuurgraad 

 van wortels van verschillende planten trachten te bepalen, en vond 

 dat deze ongeveer met 2% citroenzuur overeenstemde. l ) 



Deze chemische analyses brachten echter niet het resultaat, 

 waarop men had gehoopt. Men vond n.1. volstrekt niet steeds een 

 overeenstemming tusschen het door analyse gevonden gehalte van 

 den grond en den groei van de plant. 



Tegenwoordig trachten de landbouwchemici daarom een ver- 

 band te vinden tusschen de hoeveelheid stof, welke door analyse 

 in den grond wordt gevonden en de hoeveelheid, welke door de 

 plant geassimileerd is en dit in een z.g. benuttingscoëfüciënt uit 

 te drukken. Daartoe worden proeven genomen met planten in pot- 

 ten, waarbij de planten zelve na afloop der proef geanalyseerd 

 worden. De extractie met 2% citroenzuur blijkt daarbij niet steeds 

 een goede maatstaf te zijn. Vandaar dat ook andere extractieme- 

 thoden worden toegepast. Zoo stelde Mïtscheruch voor (Landw. 

 Jahrbïicher 1910. Bd. 39, blz. 299) 24 uur bij 30° C. te extraheeren 

 met een 500-voudige hoeveelheid water, dat met C0. 2 verzadigd 

 is. Hij veronderstelt n.1. dat de voedingsstoffen hoofdzakelijk oplos- 

 baar worden gemaakt door het koolzuur in den bodem. Volgens 

 Mitscherlich bestaat er verband tusschen de hoeveelheid stof. welke 

 op deze wijze wordt uitgetrokken en hetgeen door de plant geassi- 

 mileerd wordt, maar anderen hebben dit nog niet bevestigd. Ook 



1) B. Dijer, Centralbl. f Agrikultur-Chemie, 1834, Bd. 23. blad*. 799. 

 M. Gerlach, Landw. Versuchs-Stationen 1896. Bd. 46', bladz. 202. 

 Kef. in J. Honig, üntersuchung Landwirtsch. vind gewerblich wichtiger StoiTe, 190fi. bladz. 74. 



