— 84 — 



Langen tijd is men evenwel van nieening gebleven , dat 

 l)ij die onbewerktuigde stoffen Avel andere konden worden 

 aangetroffen , die , eene min of meer belangrijke rol in de 

 voeding spelende , het zoo algemeen verspreid gebruik der 

 eetbare aardsoorten zouden verklaren. Talrijke overblijfse- 

 len van mikroskopisclie maagdieren (Galionella, Navicula) 

 en van Pliytolitbariën schenen voor dat gevoelen te pleiten, 

 en de veel in zwang zijnde vorm van kaneel pijpjes, met 

 een Aveinig olie dikwijls bedeeld en daarna geroosterd, kwam 

 welligt niet zoo geheel onsmakelijk voor : Avaarbij nog komt , 

 dat de aarden in Avarongs of eetkraampjes te midden van 

 allerlei eetAvaren als eene soort van snoepernij ten verkoop , 

 Avorden aangeboden. 



Het is reeds geruimen tijd geleden , dat ik het voornemen 

 had opgeA-at, de verschillende soorten van tanah-ampoh — 

 onder dien naam zijn op Java de eetbare aardsoorten be- 

 kend — scheikundig te onderzoeken, daartoe eenen aauA-ang 

 makende met die hier (te Batavia) in den vorm van kleine 

 half afgebrokkelde roode pijpjes, in gedroogde bladen A-an 

 pisang of andere planten gCAvikkeld, Avorden A^erkocht. 

 Wel kwam zij in uitwendige eigenschappen overeen met 

 roode klei- of pottebakkers aarde , maar toch hield ik het niet 

 voor onmogelijk , dat er eenigerlei aromatische , voedende , 

 geneeskrachtige of in het algemeen organische stof kon in- 

 gemengd zijn. 



Het scheikundig onderzoek toonde mij evenAvel , dat die 

 soort geheel van organische stof AA'as ontbloot. Door ver- 

 hitten namelijk in een glazen buisje bij stijgende Avarmto 

 tot gioeijens toe, ontAvikkelde zich slechts AA'ater: er had niet 

 de minste verkoling plaats, noch Averden er empyreumatische 

 of andere produkten uitgedreven. De stof zelve onderging 

 '^•cene hoogere A'erkleuring dan zulks altijd plaats vindt Avan- 

 noer ijzeroxyde bcA-attcnde mengsels A'crhit Avorden. 



