— 105 — 



Het stelselmatig onderzoek naar de verscliijnselon op en 

 in den oceaan , door den lieer Maury uitgedacht , en waaruit 

 Maury's voortreffelijke Avind- en stroomkaarten voortgesproten 

 en waarop zijn uitmuntende zeilaanwijzingen gegrond zijn, heeft 

 door de belangrijke resultaten , welke , reeds weinige jaren 

 na hare invoering, er door verkregen werden, zich bij 

 alle zeelieden aanbevolen en men mag met regt verwachten , 

 dat een onderzoek naar de kracht van den wind in en om 

 den Oostindischen archipel niet minder verrassende en belang- 

 rijke vruchten zal opleveren. Door de gelijktijdige waarnemin- 

 gen in en buiten den Archipel gedaan te verzamelen en on- 

 derling te vergelijken , zal men het verband tusschcn de ver- 

 schillende verschijnselen opmerken, tot de vermoedelijke oor- 

 zaak opklimmen en daaruit gevolgtrekkingen maken kunnen 

 om het verder onderzoek te leiden. Stellen wij ons voor, 

 dat men het kenteren van de oost- op de westmoesson 

 in de Ja va-zee wenschte na te vorschen. Men weet, dat ge- 

 durende den tijd, waarin de oostmoesson in de Java-zee 

 lieerscht, de zuidwest moesson op het noorder- halfrond in de 

 Chinesche en Indische zee waait. Het noordelijkste gedeelte 

 van den Archipel ligt dan tusschen die beide moessons , ter- 

 wijl in de Java-zee de oostmoesson nog steeds doorstaat. 



Wanneer hier daarentegen de westmoesson heerscht, 

 dan waait de noordoost-passaat op het noorder-halfrond^ 

 waarin het noordelijkste gedeelte A'an den Archipel gelegen is. 

 Op hoedanige wijze heeft de overgang van den eenen op den 

 anderen toestand plaats? 



Vooronderstelleu wij nu een' waarnemer op het meest 

 noordelijke punt onzer bezittingen geplaatst; ook waarne- 

 mers op doelmatig gekozene plaatsen , te Tappanoli op Su- 

 matra , te Riöuw , te Sambas , te Manado en te Ternate , 

 welke plaatsen nagenoeg in dezelfde breedte liggen ; ver- 

 volgens waarnemers op even goed gekozene plaatsen te Am- 



