— 107 — 



Doch in een en brief, gedagteekend Washington 8 Mei ISüG 

 vestigt mijn uitstekende vriend Maury mijne aandacht 

 o\) een verschijnsel, dat zich gelijktijdig in het midden van 

 den Indischen oceaan voordoet. Uit de waarnemingen , 

 loopende over 8000 dagen in den Indischen Oceaan , hem 

 toegezonden door de Meteorologische Vereeniging te Mauri- 

 tius , alwaar zij uit scheeps-journalen verzameld waren , is 

 het hem gebleken , dat schepen , die den n. o. passaat in 

 den zuidelijken zomer b. v. op 1° n. br. verloren hadden , 

 wanneer zij om de zuid gaande, de stilten doorgeworsteld 

 waren, eerst n. w. en daarna z. w. winden kregen, voordat 

 zij in de stilten kwamen , welke gevonden worden op de 

 ekwatoriaal-grens van den z. o. passaat, dien men tusschen 

 10° en 15° z. br. intrad. Gedurende de zomermaanden van 

 het zuider-halfrond bestaan er dus in het midden van den 

 Indischen oceaan ook n. w. en z. w. winden tusschen den 

 equator en 10 z. br. En nu rijst de vraag, of er ook eenig 

 verband bestaat tusschen deze verschijnselen en die, welke 

 gelijktijdig in den Archipel worden waargenomen. En mogt 

 hierop een bevestigend antwoord verkregen worden , dan 

 zou waarschijnlijk het dorre land van Australië niet de eeni- 

 ge oorzaak zijn , waardoor de westmoesson wordt voortge- 

 bragt. De verschijnselen ter Westkust van Sumatra doen 

 denken , dat er werkelijk eenig verband tusschen die winden 

 bestaat. Op de Oostkust van Sumatra heb ik dit eveneens 

 vermoed. Wanneer in het laatst van Augustus en in Sep- 

 tember de z. w. moesson in de Chinesche zee met kracht 

 heerscht, dan vindt men ook z. w. winden ten noorden van 

 den equator in de eilanden-groepen van Linga en Eiouw. 

 De oostmoesson waait dan in de Java zee iets zuidelijker 

 en trekt meer en meer naar het zuiden , naarmate men van 

 om de zuid die eilanden nadert. Het schijnt dus , dat dan 

 de z. p. passaat, naarmate hij hier den equator nadert, zui- 



