— 110 — 



De stroom, welke uit de verdamping van liet zeewater 

 voortspruit, is nabij den equator vermoedelijk aan lialfjaar- 

 lijksche veranderingen onderhevig. Door de verdamping in 

 de gezengde luclitstreek ontstaan er stroomen van de beide 

 polen naar den equator , die elkander ergens ontmoeten zullen. 

 En aangezien de zon beurtelings liet eene of het andere 

 halfrond het meest verwarmt en daardoor ook beurtelings 

 op het een of op het ander halfrond de verdamping het 

 krachtigste moet plaats hebben , mag men voorondersteilen 

 dat de ontmoetingslijn der stroomen, welke er door ver- 

 oorzaakt worden , in dezelfde beweging deelt en beurtelings 

 op het eene of op het andere halfrond zal gevonden worden. 

 De winden van de moessons in den Archipel waaijen in 

 dezelfde rigting als de stroomen , welke er door versterkt 

 worden en in de oostmoesson om de n. w. , in de west- 

 moesson om de z. o. loopen. Plaatselijke oorzaken doen de- 

 ze stroomen van rigting veranderen. Ware de verdamping- 

 de eenige oorzaak , waardoor stroomen ontstaan , dan zou- 

 den in den Archipel wind en stroom steeds in dezelfde rig- 

 ting vloeijen en het daardoor bijna onmogelijk worden te- 

 gen de moesson op te werken ; want men schat dat die 

 stroom 20 eng. mijlen in het etmaal zou bedragen. Dit on- 

 dervindt men in de ruimte , alwaar de getijstroomen zeer ge- 

 ring zijn. Naarmate men echter de kust nadert , worden de 

 getijstroomen belangrijker en zij zijn het sterkst in de straten , 

 die de eilanden van elkander scheiden. Zij zijn het , die aan 

 de schepen de gelegenheid verschaffen, met voordeel tegen 

 de moesson op te werken , en daarom behooren zij zorgvul- 

 dig waargenomen te worden. Maar als men de wonderbaar- 

 lijke onregelmatigheid der getijden binnen den Archipel op- 

 merkt, dan wordt men somtijds er van afgeschrikt, uit 

 vrees van eenen vergeefschen arbeid te verrigten. Ik ge- 

 loof dat die vrees verdwijnen zou , wanneer men meer het 

 oog op de getijstroomen dan op de getijden vestigde. 



