— 113 — 



matige zoutwinning , de piasregens en de rivieren , welke 

 zich in zee ontlasten, zijn zoovele mindere oorzaken, die 

 medewerken om het evenwigt in den oceaan te verbreken , 

 waaruit stroomen geboren worden, dat men ook mag aan- 

 nemen dat de stroom in den Archipel er den invloed van 

 van ondervindt. Er bestaat dan ook een zeer gegrond ver- 

 moeden , dat er in de diepe straten van den Archipel on- 

 derstroomen zullen gevonden worden , en mogt de onder- 

 vinding dit vermoeden staven , dan zou men waarschijnlijk 

 van deze onderstroomen gebruik kunnen maken , om vrij 

 van de kust te blijven , wanneer een schip in stilten lag- 

 en door den opperstroom naar het land gedreven werd. 



Om getijhavens aan te doen , waaronder ook de rivieren 

 met baren voor hare monding behooren gerangschikt te wor- 

 den, is de kennis van den tijd van hoog en laag water 

 noodzakelijk. Het is daarom voor bepaalde plaatsen wen- 

 schelijk, het op en neer gaan van het water regelmatig 

 waar te nemen en aan te teekenen. Men heeft daarvoor in de 

 laatste jaren zelfregistrerende peilschalen uitgedacht, waaraan 

 men, behalve de zorg voor het instrument, niets anders te 

 doeu heeft, dan eenmaal daags het papier te verwisselen. 

 Mogten deze waarnemingen op verschillende goed gekozene 

 punten vanden Archipel kunnen geschieden, zooals dit min- 

 der gelukkig in 1839 gedaan werd, dan twijfel ik er niet 

 aan , of zij zullen tot gewigtige uitkomsten leiden ; maar 

 daarvoor zijn noodzakelijk de 



Diep-zeelood'ühjen. 



Het is niet meer geoorloofd, de diepte van den oceaan 

 peilloos te noemen. Bij het afloodcn van den Noord- Atlan- 

 tischen oceaan door de officieren van de marine der Ver- 

 eenigde Staten van Amerika is men tot de ervaring gekomen , 



OC SEKIE DL. III. 8 



