~ 138 — 



Er zijn iii deze uitkomsten , hoe beperkt ook, tocli ceni- 

 ge bijzonclerlieclen , die de aandacht verdienen, namelijk. 

 De sawah o-rond van Buitenzoro; , even als die uit het wes- 

 terkwartier van Batavia, heeft cene veel grootere hoeveel- 

 heid potasch aan het rietsap geleverd, dan de schrale berg- 

 grond te Genteng. 



Het in elk opzigt zoo voortreffelijke probolingo-rlet 

 heeft echter uit dien schralen grond veel meer potasch 

 kunnen opnemen , dan het trager groeijende en minder sui- 

 kerhoudende buitenzorgsche. Een blijvend cndosmotiscli 

 karakter der wortelspitsen schijnt dus aan riet , naar soort 

 of afkomst, eigen te zijn, waardoor zijne eigenaardigheid 

 bepaald wordt. 



Dat die potasch vooral cene gewigtige rol speelt, bij de 

 vorming van het plantcnzuur , welks noodzakelijkheid tot 

 het ontstaan van suiker ik vroeger betoogd heb , schijnt mij 

 weinig twijfelaclitig toe. 



Het lichtroodc bataviasche riet was van betrekkelijk nieu- 

 wen , liet andere van lang met riet beplanten grond , en te-r 

 vens tweede gewas of zoogenaamd paparau. In Aveerwil 

 van de katjang-bemesting, waren de zouten van het laatst- 

 bedoelde sap toch arm in het zoo noodige pliospliorzuur , 

 verbonden met alkali. 



Wat aan de som der opgegevene cijfers, c en f uitge- 

 zonderd , ontbreekt , bestond uit zouten van phosphorzuur 

 met kalk en magnesia , kiezelaarde, met sporen van ijzer- 

 oxyde, koolzuur, benevens soda en chloor. 



Van dit koolzuur, hetwelk de maatstaf is van het appel- 

 zuur, vermoedelijk in het rietsap aanwezig, bevatte a eene 

 groote hoeveelheid, b slechts weinig, c zeer weinig d, e en 

 ƒ niets of hoogstens sporen. 



]\Ien zou geneigd zijn , aan te nemen , dat in het pro- 

 bolingo-rict, uit den grond van Genteng, door phosphor- 



