— ül5 — 



zag. liet noordelijk gedeelte van Timor staat alleen noo- 

 maar onder Portugesche heerschnppi). 



IV. Het oostelijk rijk, dat der Mo luk ken. Het 

 omvat het groote eiland Celebes , en de kleinere eilanden ten 

 z. b. V, Saleyer en de Zeeroovers-eilanden ; ten n. de San- 

 gir- en Talaut-eilanden ; verder de eigenlijke Mol ukken , d. 

 i. al de eilanden tussdien Celebes, Nieuw-Guinea en het n. 

 o. van Timor gelegen ; eindelijk het groote dubbel-schier- 

 eiland A'an Nieuw-Guinea zelf. Ik reken Ce.Iebes tot deze en 

 niet tot de centrale groep van Borneo , om zijn' gebroken 

 vorm en eilandachtigen aard , om zijne vulkanische natuur , en 

 zijne verschillende betrekkingen tot de oostelijke eilanden. 



Van dit rijk zijn vele deelen nog zeer onvolkomen be- 

 kend; zooals het binnenste van Celebes, GIlolo en geheel 

 Nieuw-Guinea. 



Het geheel is Aveder , of nederlandsche bezitting , of onaf- 

 hankelijk land. De klimatologische verschijnselen verschil- 

 len zeer veel van die der vorige rijken , maar zijn nog niet 

 genoegzaam bekend. De jaargetijden moeten (verder naar 

 het o.), naar men zegt , juist andersom zijn dan in het Soen- 

 dasche rijk. "Wat wij van de Flora A'an dit gebied -weten, 

 hebben wij vooral aan den onvermoeiden Rumph te dan- 

 ken , die hier zeker de koryfee der natuuronderzoekers 

 is (12). Reinwardt maakte verzamelingen op Manado en Ter- 



(12) Ik Icau mij iu 't geheel niet mfit de lueening van Hooker en Thomson 

 (Flora indica I. ji. 45) vereenigpn. Het is mogelijk, dat de Hortus malabaricus 

 van Rheede in somnige opzigten de voorkeur verdient, dat het werk zelfs geleerder 

 is; maar dat de afbeeldingen beter zijn blijft ondertusschen nog te bewijzen. 

 Door de opvatting, door het scherpzinnig indringen in alle levcnsverschijnselen 

 van de plantenwereld, door de levendigheid van voordragt, die zelfs aan het 

 humoristische grenst, staat Rumpb op een liooger standpunt; en zijn Herbarium 

 Amboioense zal, door alle eeuwen Leen, een zelden overtroffen werk blijven. 

 Dezelfde schrijver (png. 56) denkt ook wel wat min over Blanco. Als het 

 werk in het latijn in plaats van in het spaansch geschreven was, zou liet 



