— olG — 



nate ; Zippelius op xSieuw-Guinea; Zollinger in de Makas- 

 saarsclie en Bonische landen , in het z. van Celebcs , alsook 

 op Saleijer. 



De geograpliisclie en geologische gesteldlieid levert veel 

 versclieidenheid op , en is hoogst merkwaardig. Met betrek- 

 king tot de laatste verdient het opmerking, dat de vulka- 

 nische Lergrei zich hier plotseling naar het n. ombuigt, 

 en in eene dubbele keten naar den Archipel der Philip- 

 pijnen oploopt. De w, gaat er van Saleijer, (I3j over den 

 Loempoe-Batang , (het hart van Celebes ?) , Manado en de 

 Sangir-eilanden heen ; de andere loopt insgelijks van P. 

 Damme, P. jVila, Banda, den n. w. hoek van Nieuw- 

 Guinea (?) , Ternate en Tidore naar Magindanao , en wel 

 naar het o. van het eiland , klimt dan door de Philip- 

 pijnen tot aan Formosa op, en draait zich vail daar om 

 naar Japan {^^). 



zeker bruikbaarder zijn, dan de vroegere "Bijdragen" vnn den lieer Blurae, of- 

 schoon deze, in kritiscben zin , hooger aangeschreven staan. I\len ziet dat Blanco , 

 zelfsnog meer dan de heer Blutne, gebrek aan lailpniiddeleu had. De geletterden in 

 Europa hebben er geen begrip van , met welke zwarigheden de geïsoleerde geleerde 

 in de koloniën te kampen heeft, of welke moeijelijkheden er aan de uitgave vau 

 een werk aldaar verbonden zijn. 



(13) In 1847 bezocht ik het eiland Saleijer: Zie de verhandelingen van het 

 Bat. genootsch. van kunsten en wetenschappen XXIII. p. 8-liJ 1850. Het ei- 

 land bestaat uit twee paralelle bergketens , die in den ITaroe of Aroe eene hoogte 

 vau 1902 vt. rijnl. bereiken. ])e westelijke is van eene kaikfurinatie , de o. 

 is trachiet-gebergte eu valt loodregt in zee. Van werkdadige vulkanische verschijn- 

 selen vindt men nergens eenig spoor. De verder zuidelijk gelegene eilanden zijn 

 takken van de nieuwste kalkforniatie. 



(14) De Loempoebatang in het z. van Celebes is 9779 vt. hoog, volgens 

 ;Melvill. Manado , in het n. van Celebes , is nu door de astronomen üe Lange 

 geodesisch opgenomen. Zij geven, voor de na te noemen bergen, de volgende 

 hoogten aan: Voor den hoogsten top van den Klabat, 6.'577 vt. ; van deuLokou 

 5090; den Sapoetan .5791; voor het meer van Tundano, 2204. 



Rij kaap Donda, moet een berg van S922 vt. zijn. De G. Api op Banda 



