— 317 — 



Nog belangrijker is de geograplilsche gesteldheid van de 

 eilanden van dit rijk. 



Wij merken op: 



1". Dat de afbrokkeling der land-massen naar het centrum 

 van het rijk gerigt is. Celebes en Gilolo steken de armen 

 naar het o., JMagindanao naar het z. uit ; Nieuw-Guinea naar 

 het z. w. ; Australië naar het n. w. De kusten van deze 

 eilanden zijn , aan den tegenovergestelden kant , veel min- 

 der gebroken. 



2°. Dat eene bijzonder merkwaardige splijting der mas- 

 sen in 4 deelen , in een allertreftendst paralellismus, merk- 

 baar wordt. 



Celebes, met zijne vier naar het o. z. o. en z. uitge- 

 spreide armen , kan tot type dienen. Nog scherper ver- 

 toont zich deze vorm in Gilolo. Elke goede kaart zal ons 

 leeren , dat deze viervoudige vorm in de westelijk gelegene 

 o-roote massen van eilanden , al is het dan ook minder in het 

 oogvallend , als het ware verborgen , weer uit te vinden is. 

 Borneo heeft bepaald deze uitsprongen. De eerste, noor- 

 delijke, gaat door de Bangoeaij- en Balabak- eilanden naar 

 P. Palawan ; de tweede over het schiereiland Oensang naar 

 den Archipel van Soeloe ; de derde is T. Kemoengan , in 

 het o.; en de vierde Tanali Laut met P. Laut, in het z. o. 



Veel minder gemakkelijk valt het dezen vorm op Suma- 

 tra uit te vinden. Alles is hier meer langs zijn lengteas 

 gelegerd. De eerste n. o. uitsprong is de Archipel van 

 Riouw; de tweede, oostelijke, het eiland Banka met Bili- 



is, volgens Smits, 1S5S vt. hoog. De Salhoetoe, de hoogste berg van j\ml)üina, 

 volgens Forsteu, 3S90 vt. 



De vulkaan van Ternate is, volgens JenzclfJen, 533G vt. , en die van TiJove 

 537G. Op Nieinv-Guinea is tle Lainantjiri ann de Triton-baai, volgens Mode- 

 ra, 2390 vt. hoog. 



