—■ 392 — 



sclirijving te treden van liet verband, dat er bestaat, tussclicn 

 do gelijksüorfcigc eigenschappen der gov/assen en hunne na- 

 tuurlijke rangschikking; Avij bepalen ons voor ditmaal uit- 

 sluitend tot hunne onbewerktuigde deelen , en herinneren 

 liier dus slechts het karakteristischc voorkomen der phos- 

 i)horzure zouten in de meeste graangewassen, dat van de 

 soda en het jodium in de zee- en strandplanten , de groote 

 hoeveelheid potasch in alle bananensoorten , de kiezelaarde 

 der palmen en bamboe , enz. 



De laatstgenoemde plant, eene reusachtige grassoort, zoo 

 schoon en weelderig van vorm , als uitgebreid in nuttige en 

 algcmcene toepassing, kenmerkt zich in hooge mate door 

 haar overvloedig gehalte aan minerale deelen , en wel is het 

 voornamelijk de kiezelaarde , welke hierbij eene eerste plaats 

 inneemt; de asch toch van sommige bamboe bevatte van 

 GO tot 70 ^/q van dat ligchaam. Vooral in die soort, welke 

 onder den naam van Bambusa apus in de "wetenschap op- 

 geteekend staat, is de opname van kiezelaarde zoo groot, 

 dat de;ce zich in de geledingen der plant, nagenoeg zuiver 

 Aveder afzet , en het is in dezen vorm , dat zij algemeen 

 als tabaschir en bij de bewoners van Java als singkara 

 bekend is. liet is een natuurprodukt, dat bij de komst 

 der Europeanen in dezen Archipel , al spoedig hunne op- 

 merkzaamheid tot zich schijnt getrokken te hebben, althans 

 wordt door Valentyn in zijn boek over de Ambonsche za- 

 ken , daar waar hij bij de beschrij ving der gewassen de bam- 

 boe behandelt, reeds gezegd. „Men wil, dat de Tabaxir, 

 „ of sakar Bamboes (zijnde als een soort van poeder zuiker) 

 „ in deze rieten valt , doch hier te lande ( Ambon) vind men 

 „ er dat niet in." 



De tabaschir, welke mij door de welwillendheid van den 

 heer hortulanus J. E. Teijsmann gewerd , was afkomstig van 

 de Bambusa apus, en in de residentie Bantam, alwaar zij 



