18 



2. Zoo ja, overal of alleen op bepaalde gronden? 



3. In welke mate en onder welke omstandigheden .' 



4. Volgens welke methoden kan men gemakkelijk onderzoeken, 

 of en in welke mate uit een bepaalden grond de Z.A. zal worden 

 uitgespoeld? 



Wanneer verder over de uitspoeling van Z.A. gesproken wordt, 

 bedoelen we daarmee de uitspoeling van de ammoniak uit de Z.A. 

 Wat er met de zwavelzuurrest gebeurt, zullen we bij de behande- 

 ling van dit vraagstuk voorloopig buiten beschouwing laten. 



Het is reeds lang bekend, dat de grond in staat is allerlei stof- 

 fen uit oplossingen vast te leggen: kalium, natrium, magnesium, am- 

 monium en ook fosforzuur, worden geabsorbeerd. Wanneer er dus 

 gevraagd wordt, of de Z.A. bij een bepaalden grond wordt uitgespoeld, 

 kan deze vraag gesplitst worden in de beide volgende: 



1. Is de grond voldoende in staat, de gegeven ammoniak te ab- 

 sorbeeren ? 



2. Zoo ja, kan hij dan de ammoniak voldoende vasthouden, zoo- 

 dat ze bij zware regenbuien, enz. niet wordt uitgespoeld? 



Alvorens tot de bespreking van het onderzoek over absorptie en 

 uitspoeling over te gaan, volge hier eerst een overzicht van de ab- 

 sorptie verschijnselen, voor zoover ze hier voor de behandeling be- 

 langrijk zijn. De titels der gebruikte literatuur zijn telkens aangeduid 

 door een nummer, dat correspondeert met de nummers in de lijst 

 aan het slot van dit stuk. 



Het was reeds in het begin van de negentiende eeuw bekend, 

 dat de grond in staat is, opgeloste meststoffen vast te houden. 



Gazzeri zegt i il 1819 naar aanleiding van het feit, dat wanneer 

 men op een grond gier giet, een kleurlooze vloeistof doorloopt: „de 

 grond en voornamelijk de klei maken zich meester van de aan den 

 bodem toevertrouwde oplosbare meststoffen en houden ze vast. om 

 ze successievelijk aan de planten, naar hun behoefte af te staan" 

 (geciteerd in 11- pag. 468). 



De eerste nauwkeurige onderzoekingen over absorptie werden 

 door Wav in 1850 gepubliceerd; hij toonde aan, dat ammonium, ka- 

 lium, natrium en magnesium door den grond weiden geabsorbeerd 

 uit hun basen en uit hun zouten. De zuurresten van zoutzuur, zwa- 

 velzuur en salpeter/uur bleken hierbij niet geabsorbeerd te worden 

 (wel die van fosforzuur) doch in oplossing .te blijven, terwijl zij in 

 ruil tegen het afgestane metaal een aequivalente hoeveelheid cal- 



