MEDEDEELINGEN VAN HÉT PROEFSTATION VOOR DE 

 JAV A-SUIKERINDUSTRIE. 



No. 10. 



OPLOSBAARHEID TAN CALCIUMSÜLPIET IN WATER EN IN 

 SUIKEROPLOSSINGEN 



door 

 Dr. T. VAN DKR LINDEN. 



Inleiding- en historisch overzicht. 



De last, welken afzetsels, in hoofdzaak bestaande uit calcium- 

 sulfiet, in pompen, leidingen en voorwarmers in sulfitatiefabrieken 

 kunnen veroorzaken, hetgeen tot vermindering van capaciteit en 

 zelfs tot bedrij fsstoornis kan leiden, is algemeen bekend. De fac- 

 toren, die bij dit verschijnsel een overwegende rol spelen, de oor- 

 zaak, het chemisme of het mechanisme van dit verschijnsel zijn 

 nog niet voldoende opgehelderd. Daarom zal ieder onderzoek omtrent 

 de kennis der oplosbaarheids- en kristallisatie verschijnselen van het 

 calciumsuïfiet een welkome bijdrage kunnen vormen ter nadere 

 verklaring van de oorzaken, die aan sterke sulfietincrustatie ten 

 grondslag liggen. Hiertoe mogen wij dan zeker in de eerste plaats 

 een juiste kennis van de oplosbaarheid van calciumsuïfiet in water 

 en in suikeroplossingen rekenen. Bij beschouwing der in de litera- 

 tuur voorkomende gegevens blijkt echter dat geen enkele der wei- 

 nige onderzoekers, die . zich met de bepaling dezer oplosbaarheid 

 hebben beziggehouden, met een der anderen overeenstemmende 

 waarden heeft verkregen. Dit zijn de redenen, waarom ik ertoe 

 overging deze waarden, zoo nauwkeurig als met de mij ten dienste 

 staande hulpmiddelen mogelijk, opnieuw te bepalen. 



Alvorens echter tot de beschrijving en uitkomsten der eigen 

 bepalingen over te gaan, wil ik in het kort de enkele oudere on- 

 derzoekingen over dit onderwerp bespreken. 



In 1896 onderzocht J. Weisberg l ) de oplosbaarheid van cal- 

 ciumsuïfiet in water en in een 10%-ige en een 30%-ige suikerop- 

 lossing' bij een temperatuur van omstreeks 18°. 



Weisberg's uitkomsten waren: 



Water, 



10% 30% 



saccharose-opl. | saccharose-opl. 



in. G. CaSC>3 per L. 



43 



82,5 



80 



1) Buil. d. 1. Soc. Chim. d. Paris (3) 15, 12V7 — 50. 

 Ref. Cliem. Zentralblatt 18Ü7, bnd. 1. 221. 



