312 



bellen van Landolt-Börnsteïn aangaven omtrent deze stof geheel 

 ontbreken, zal het na het bovenstaand»! duidelijk zijn, dat een her- 

 haling dezer bepalingen zeker gewenscht is. 



Eigen bepalingen. 



Bereiding van het calciumsulfiet. 



Het benoodigde calciumsulfiet werd als volgt bereid : 

 Een 10 %-ige natronloog werd in twee gelijke deelen verdeeld, 

 en het eene gedeelte bijna verzadigd met S0 2 . Hierbij dient men er- 

 op te letten het S0 2 -gas door voorgeschakelde waschflesschen met 

 water terdege te wasschen, aangezien men anders veel sulfaat in de 

 oplossing verkrijgt. Na afloop van de gasiuleiding, op het moment 

 dat men kan aannemen, dat alles in natriiimbisulfiet is omgezet, 

 voegt men de andere helft van de natronloog toe, waardoor men 

 een oplossing krijgt van natriumsnlfiet. Zoo noodig brengt men de 

 t)plossing op juist alkalisch op phenolphtaleïne. De aldus verkregen 

 natriumsulfiet-oplossing mengt men met een chloorcalcium- of een 

 calciumacetaat-oplossing, waardoor terstond calciumsulfiet praecipi- 

 teert. Dit wordt afgefiltreerd, en herhaaldelijk met water uitge was- 

 schen. Dit uitwasschen dient te worden voortgezet, tot het sulfiet 

 geen sulfaatreactie meer geeft. Dit nu bleek een uiterst lastig en 

 langdurig werk; het calciumsulfaat schijnt hardnekkig te worden vast- 

 gehouden of zich misschien telkens zeer snel weer in kleine hoe- 

 veelheid te kunnen vormen. Een absoluut gipsvrij calciumsulfiet 

 hebben wij dan ook voor onze proeven niet kunnen gebruiken, aan- 

 gezien het sulfiet na korten tijd steeds weer een lichte sulfaatre- 

 actie vertoonde. De verontreinigende hoeveelheid was echter niet 

 van dien aard, dat zij binnen de nauwkeurigheid der oplosbaarheids- 

 proeven de gevonden waarden belangrijk kon beïnvloeden. 



Werd aanvankelijk het calciumsulfiet in in vacuo gedroogden 

 toestand gebruikt, reeds spoedig bleek het ons voordeeliger het sul- 

 fiet na uitwassching onder water te bewaren, waarboven een laag 

 toluol ter afsluiting van de lucht. Voor iedere proef werd dan een 

 weinig afgefiltreerd en in vochtigen toestand voor de proef ge- 

 bruikt. De hoeveelheid water, die men daardoor bij het oplosmiddel 

 brengt, is te gering om eenigen invloed uit te oefenen. 



Inrichting der proeven. 



De oplosbaarheidsbepalingen beneden 60° werden alle uitgevoerd 

 in een grooten thermostaat, welke met behulp van een toluolthermo- 



