835 



was dit ook voor mijzelf een openbaring. Waai' dus de gemiddelde 

 molenarbeid op Hawaii werkelijk beter is dan bij ons, wat niet te 

 vei wonderen is als men weet. hoe daar alles gezet wordt op het 

 verkrijgen van deze resultaten, zoodat de machinist daar driekwart 

 van zijn werk aan de molens besteedt, daar blijkt, dat indien wij 

 werkelijk ons best doen om de resultaten te behalen, die mogelijk 

 zijn. onze installaties inderdaad reeds even goed werk verrichten als 

 daar. hoewel men daar veel hoogere suikerwinningsquotiënten be- 

 haalt. Dit kan ik, dank zij de nieuwe molencontrole, duidelijk aan- 

 toonen. Over de nieuwe molencontrole kan ik naar de daarover ver- 

 schenen publicaties verwijzen, doch ik wil slechts in enkele woorden 

 hier het principe herhalen. Bij deze controle wordt slechts van twee 

 principieele formules uitgegaan, n.1. invoer = uitvoer, en de overal 

 bekende mengings- en verdunningsformules. Verder wordt rekening 

 gehouden met het in de laatste ampas aanwezige adsorptiewater, 

 dat voor de gebruikte installatie en het op de fabriek verwerkte 

 riet als onuitpersbaar wordt beschouwd. Het riet bestaat dus uit 

 vezelstof, rietsap (waarin begrepen het uitgeperste in riet aanwe- 

 zige adsorptiewater;, en onuitpersbaar adsorptiewater. Dit laatste 

 wordt op de bekende wijze bepaald door het fijnhakken en in een 

 pers tot 40 atmosfeer uitdrukken der laatste ampas. De samenstel- 

 ling van dit perssap in verband met de samenstelling van de ampas 

 geeft aan, hoeveel sap in de laatste ampas aanwezig is. Deze hoeveel- 

 heid (van 100— vezelstof) afgetrokken, geeft het adsorptiewater. Zoo- 

 doende weten wij dus het in riet aanwezige rietsap en de in dat- 

 zelfde riet aanwezige vezelstof, en weten dus eveneens het per 100 

 vezelstof in riet aanwezige rietsap. Zoowel bij mijne practijksproe- 

 ven als bij mijne proeven met de hydraulische pers op het Proef- 

 station (zie jaarverslag 1914) bleek mij al spoedig, dat deze waarde 

 een hoofdrol speelde in de te verkrijgen resultaten. Evenals een 

 natte spons gemakkelijker uit te knijpen is dan een droge, evenzoo 

 is bij riet, dat meer rietsap per 100 vezelstof bevat, gemakkelijker 

 sap uit te persen dan bij riet met een lager rietsapgehalte per 100 

 vezelstof. Uit deze proeven, gecombineerd, was ik in staat zooge- 

 naamde normaalsappersingen op te maken (publicatie De Nieuwe 

 Molencontrole 1915), d.w.z. het percentage sap, dat men met een 

 gewone moleninstallatie kan eischen, dat per 100 ingevoerd oor- 

 spronkelijk rietsap wordt uitgeperst. Deze normaalsappersingen zijn 

 zoowel in de bovenbedoelde publicatie als in bulletin No. 1, pas 

 verschenen, aangegeven. 



