338 



^osal 

 3. voor alle fabrieken — - — = 0,941. 



Om den lezer in de gelegenheid te stellen deze berekeningen 

 te controleeren, zijn de volledige berekeningen opgenomen in bijlage 

 12 tot en met 17. Voor diegenen, die alleen de voornaamste uit- 

 komsten willen nagaan, zijn deze verzameld in bijlage 2 t/m. 7. 



Wat punt 1 betreft: de waarde W (ads. water % vezelstof) be- 

 hoeft natuurlijk niet precies 16 te zijn, als gemiddeld in 1910 te 

 Puunene berekend. Is zij wat hooger of lager, dan vinden wij bij 

 W = 16 de totaalsappersing zelf iets te hoog of te laag, doch is 

 dan tevens het rietsapgehalte % vezelstof iets lager of hooger, en 

 is dus de bij het met W = 16 berekende rietsapgehalte % vezelstof 

 behoorende normaalsappersing ook iets te hoog of te laag gevon- 

 den, en blijft het sappersingsquotiënt geheel in orde. De waarde van 

 W heeft op het sappersingsquotiënt dus een geheel te verwaarloo- 

 zen invloed. 



Wat punt 2 betreft, is het voorschrift op Hawaii inderdaad 

 overeenkomstig de bedoeling van vezelstof riet in onze nieuwe mo- 

 lencontróle. De uitvoering laat echter te wenschen over. Immers 

 zij hebben daar het voorschrift, dat twee keer per week geconsta- 

 teerd moet worden hoeveel „trash." (bladeren en dood riet) er op 

 een gemiddelde railkar aanwezig is, % van totaal gewicht (bruto) 

 dan wel van schoon rietgewicht (netto). Het vezelstofgehalte van 

 deze trash moet afzonderlijk bepaald worden, en dan daarmede 

 evenredig het vezelstofgehalte van het schoone riet verhoogd. Wordt 

 het niet bepaald, dan is de vezelstof in trash aan te nemen op 60% 

 van het trashgewicht. 



Nu is deze schoonmakerij een ontzettend werk, en bovendien 

 kan het % trash zeer varieeren. Wel heeft men daar niet het groote 

 verschil als bij ons bij No. 100 en No. 247, daar de eerste rietsoort 

 veelal getopt wordt en de andere niet, maar vooral het % dood riet 

 kan belangrijk verschillen bij den eenen tuin of zelfs bij plaatsen in een 

 tuin bij den anderen. Enkele ondernemingen branden het riet voor 

 het snijden (b.v. Puunene), en hebben dan geen trash in rekening 

 te brengen, indien deze trash alleen uit blaren bestaat, wat in 

 normale omstandigheden dan ook het geval is. Doch wordt er in 

 bijzondere omstandigheden extra veel dood riet gemalen, dan is ook 

 in dit geval correctie van vezelstof riet noodig. Verder geschiedt de 

 bepaling van vezelstof in riet zelf door middel van rietmonstername, 

 en het is bij ons genoeg bekend, hoe het in de practijk onmogelijk 



